Biologia-Geologia
![Bego Zubia Gallastegi: «Bakterioei presio egin diegu, eta arazo global bat sortu dugu»](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/778/conversions/BEGO_ZUBIA-cabecera.jpg)
Bego Zubia Gallastegi: «Bakterioei presio egin diegu, eta arazo global bat sortu dugu»
Elhuyarrek 'Erresistente' izeneko dokumentala ondu du, eta Bego Zubia Gallastegi da zuzendaria eta gidoilaria (Arrasate, Gipuzkoa, 1965). Lanaren helburua: antibiotikoak desegoki erabiltzearen ondorioz sortutako bakterio erresistenteen arazoa gizarteratzea. Izan ere, bakterio erresistenteen arazoak 33.000 hildako eragiten ditu urtean.
![Eukalipto landaketen hedadura %46 handitu da sei urtean](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/796/conversions/EUKALIPTOAK_ELGOIBARREN-cabecera.jpg)
Eukalipto landaketen hedadura %46 handitu da sei urtean
Eukalipto gehienak Bizkaian daude, ia %90. Bizkaiko Foru Aldundiak landaketa berriak etenarazi zituen iaz, eta Gipuzkoan ere neurriak hartu dituzte landaketa geratzeko.
Bizkaiko debekuak nolabaiteko eragina izan duela ondorioztatu daiteke azken datuetatik, baina ez ditu geratu moratoria indarrean jarri aurretik egindako landaketa eskaerak, eta erakunde ekologistak kexu dira.
![Zer kontatuko dute asteroidetik ekarritako harri hautsek?](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/789/conversions/EEUU_ESPACIO_OSIRIS-cabecera.jpg)
Zer kontatuko dute asteroidetik ekarritako harri hautsek?
Bennu asteroidearen harriak eta hautsak jaso, eta Lurrera itzultzea lortu du NASAk. OSIRIS-REx misioak jasotako laginak mundu osoko 233 zientzialariren artean banatuko dituzte.
Zientzialariek badakite molekula organiko asko dituela asteroideak, eta
uste dute noizbait urak eraldatu zituela horiek. Biziaren jatorriari buruz gehiago ikasteko balio dezakete laginek.
![Espezie inbaditzaileen sustrai arrotzak, errotuegi](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/780/conversions/LEMOIZKO_LABARRETAN_PANPA_LEZKA-cabecera.jpg)
Espezie inbaditzaileen sustrai arrotzak, errotuegi
Galdu diren izakien %60 espezie inbaditzaileen ondorioz galdu dira. Ikertzaileen arabera, espezie horien hedapena «lehenbailehen» geldiarazi behar da, biodibertsitatea babesteko eta klima krisiari aurre egiteko.
![Antropozenoaren hasieran ote gaude?](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/752/conversions/CRAWFORD_LAKUA-cabecera.jpg)
Antropozenoaren hasieran ote gaude?
Antropozenoa epoka geologiko moduan ezartzeko eztabaida zientifikoak beste pauso bat eman du: Kanadako Crawford lakuan, Lurra epoka geologiko horretan sartu dela erakusteko froga gehiago aurkeztu ditu horren aldeko antropologoen lantaldeak.
Antropozenoaren hasieran garrantzi handia duen osagai baten aurkikuntza azpimarratu dute: plutonioa.
![Jesus Tapia: «Neandertalak gai ziren estrategiak planteatzeko»](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/767/conversions/JESUS_TAPIA-cabecera.jpg)
Jesus Tapia: «Neandertalak gai ziren estrategiak planteatzeko»
Aranzadi zientzia elkarteak aurkikuntza esanguratsu bat egin du San Adriango kobako aurtengo indusketan, Gipuzkoa eta Araba arteko pasabidean, Aratz-Aizkorri mendilerroan: harrizko tresna batzuk eta gizakiek erabilitako animalia hezurrak.
Berezia da haien jatorria: neandertalenak dira, duela 40.000 urtekoak gutxienez.
![Indiako espaziontzi bat iritsi da lehen aldiz Ilargiko hego polora](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/756/conversions/CHANDRAYAAN-3_ESPAZIONTZIA-cabecera.jpg)
Indiako espaziontzi bat iritsi da lehen aldiz Ilargiko hego polora
Abuztuaren 23tik, Ilargiko hego poloan dago Indiako Chandrayaan-3 espaziontzia. Ilargiko hego polora ailegatu den lehen espaziontzia da, eta han ilargiratu den laugarren herrialdea, AEB Ameriketako Estatu Batuen, Txinaren eta SESB Sobietar Errepublika Sozialista batasunen atzetik.
![Fukushimako ur kutsatuak isurtzen hasi dira Ozeano Barera](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/755/conversions/UKEDOKO_PORTUA_-_FUKUSHIMA-cabecera.jpg)
Fukushimako ur kutsatuak isurtzen hasi dira Ozeano Barera
Abuztuaren 24an hasi ziren isurtzen itsasora lehen 7,800 metro kubikoak, eta hamazazpi egun inguru beharko dituzte horretarako.
Denera 1,34 milioi metro kubiko inguru daude pilatuta zentral nuklearreko edukiontzietan, baina tona litro horiek «apurka-apurka eta era kontrolatuan» isuriko dituztela ziurtatu dute Japoniako Gobernuak eta zentralaren jabe Tepco konpainiak.
![Gure gene neandertalak](https://www.berria.eus/ikasgela/storage/744/conversions/IZTURITZE_-_INDUSKETA-cabecera.jpg)
Gure gene neandertalak
Nerea Osinalde irakasleak BERRIAren zientziari buruzko iritzi zutabean idatzi duenez, gaur egungo gizakion genomako aldaera neandertalek uste baino gehiago eragiten diete hainbat ezaugarriri: immunitateari, erritmo zirkadianoei, hezur dentsitateari, menopausiaren adinari eta biriken ahalmenari.