Biologia-Geologia

'Su' eta 'Gar' izenak dituzte planeta batek eta haren izarrak

'Su' eta 'Gar' izenak dituzte planeta batek eta haren izarrak

EHUk egindako proposamena onartu du Nazioarteko Astronomia Batasunak. Lehenbiziko aldia da planeta batek eta bere izarrak euskarazko izenak dituztela.

Beruna urtzeko moduko beroa egiten du planeta horretan, eta litekeena da harrizkoa izatea, eta burdinazko nukleo bat edukitzea.

Gazteak 13 urte eta erdi pasatxorekin hasten dira edaten Nafarroan

Gazteak 13 urte eta erdi pasatxorekin hasten dira edaten Nafarroan

Suspertu programak egindako azken ikerketen arabera, Nafarroako gazteak 13,6rekin hasten dira alkohola edaten, 14,3rekin tabakoa erretzen, eta 14,9rekin, berriz, kalamua kontsumitzen.

«Nerabeak zenbat eta goizago hasi alkohola edaten, orduan eta arrisku handiagoa bertze substantzia batzuk kontsumitzeko», ohartarazi dute.

Deforestazioaren aurkako araudia onartu du Europak

Deforestazioaren aurkako araudia onartu du Europak

Basoen suntsitzea eragiten duten zenbait produktu inportatzea galaraziko du neurriak. Zazpi produkturi ezarriko zaie: palma olioa, behiak, soja, kafea, kakaoa, egurra eta kautxua.

Gaur-gaurkoz, EB da munduko «deforestazio inportatzailerik» handienetan bigarrena.

Olatz Aizpurua: «Hurbil ditugun gauzak ez ditugu ikusten»

Olatz Aizpurua: «Hurbil ditugun gauzak ez ditugu ikusten»

Itzuli dira enarak eta sorbeltzak Euskal Herrira. Ohiko hegaldi akrobatikoak egiten ari dira eraikinen eta baserrien inguruan. Habien errolda egingo du Aranzadik, umatze garaian habiak aurkitzeko eta urtez urteko jarraipena egiteko. Datuak Ornitho.eus zientzia atarian bilduko dituzte.

Hemorroideak: ohikoak bezain isilduak

Hemorroideak: ohikoak bezain isilduak

Odolbilduak dira hemorroideak; uzkian ateratzen diren barize moduko batzuk. Eta gaixotasun ohikoa izan arren, isilpean eraman ohi ditu jendeak. Horien prebentzioan lan egin beharko litzateke, profesionalen ustez. Besteak beste, elikatze ereduan aldaketa bortitzik ez egitea eta ura edatea gomendatzen dute.

'Bizitzaren sekretua', agerian

'Bizitzaren sekretua', agerian

70 urte bete dira DNAren egitura helize bikoitz bat zela deskubritu zutela. XX. mendeko aurkikuntza garrantzitsu horrek bidea ireki zuen biologia molekularra garatzeko. 

Egituraren berri izatearen ondorioz jakin da DNA nola erreplikatzen den, nola gehitzen diren zelula guztiak, nola pasatzen diren geneak herentzian hurrengo belaunaldira...

Erregai sintetikoak: kutsadura erregai

Erregai sintetikoak: kutsadura erregai

Europako Batasunak martxoan onartu zuen errekuntza motorreko autoen salmenta debekatzeko legea, baina ate bat irekita utzi zuen, 2035etik aurrera ere merkatuan egon daitezen: erregai sintetikoak izango dira horretarako giltza.

Autoek erregai horiek erretzean isuriko duten gasa jada atmosferan zegoena litzateke. Beraz, ez da gas kutsagarririk isuriko; ez ez dituztelako, baizik eta gas horien zikloa zirkularra izango delako.

Bardea, liburu ireki bat

Bardea, liburu ireki bat

Bardeako paisaien azalpen geologikoa begi bistan dago bisitari ororentzat, agerian baitira elementu horiek, lekuaren ezaugarriengatik. Liburua batean jaso ditu Euskal Herriko Unibertsitateak han 30 urtez egindako ikerketa lanen emaitzak: 'Nafarroako Errege Bardeak. Bisitariaren gida. Geologia'.

Azken zortzi urteak inoiz erregistratutako beroenak izan dira

Azken zortzi urteak inoiz erregistratutako beroenak izan dira

Batez besteko tenperaturaren igoera, ozeanoen berotzea, berotegi gasen metaketa, glaziarren masa galtzea... aldagai guztiak kontutan hartuta, esan daiteke iaz ere areagotu zela klima larrialdia.

XIX. mendearen erdialdera neurtzen hasi zirenetik, 2016a izan da orain arte erregistratutako urterik beroena.