AEBek eta Iranek adostu dute bi astez ez diotela elkarri eraso egingo. Negoziatzeko hartuko dute tarte hori, Pakistan bitartekari dela. Gaurko 02:00etan —atzoko 20:00etan Washingtonen— bukatzen zen Donald Trump AEBetako presidenteak Teherani ezarritako ultimatuma, eta epemuga amaitu baino ordu eta erdi lehenago iragarri dute ados jarri direla. «Islamiar Errepublikak Ormuzko itsasartea berehala, osorik eta segurtasunez irekitzea onartuta, prest nago bi astez Iran bonbardatzeari uzteko», idatzi du Trumpek Truth Social bere sare sozialean. Teheranek baieztatu du itsasartea irekita egongo dela bi astez.
Abbas Araghtxi Irango Atzerri ministroak adierazi du menia onartzeko prest daudela: «Iranen aurkako erasoak eteten badituzte, gure armada indartsuaren defentsa operazioak ere geldituko ditugu». Israel ere prest agertu da Iranen aurkako erasoak eteteko: «Israelek Trump presidentearen erabakia onartzen du. Bi astez etengo ditugu Iranen aurkako erasoak baldin eta itsasartea berehala irekitzen badute eta AEBen, Israelen eta eskualdeko herrialde guztien aurkako erasoak eteten badituzte», adierazi du ohar batean Israelgo lehen ministro Benjamin Netanyahuren bulegoak.
Atzo, Trumpek mehatxu egin zuen Iran suntsituko zuela; zehazki, adierazi zuen Teherango gobernuak amore ematen ez bazuen «zibilizazio oso bat» hilko zela. Baina gaur zabaldutako mezuan esan duenez, erabaki du Iranera bidali behar zituen «indar suntsitzaileak» ez bidaltzea, Pakistanek —bitartekari ari da— hala eskatu diolako.
Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak adierazi du akordioak bide eman diola su etenari hasiera-hasieratik, eta hala Irani nola inguruko herrialdeei eragingo diela, baita Libanori ere. Netanyahuren gobernuak, ordea, esan du akordioak ez diela eragiten Libano hegoaldean egiten ari diren erasoei. Eta oraingoz ez dute etenik izan. Libanoko Osasun Ministerioak jakinarazi duenez, gaur goizaldean gutxienez hamar pertsona hil dituzte Tel Aviven erasoetan.
Su etenerako akordioa lortuta, Teherango eta Washingtongo ordezkaritzak ostiralean Islamabaden elkartzera deitu ditu Sharifek, gatazka amaiaraziko lukeen behin-behineko akordioa negoziatzera.
Irango Gobernuak, berriz, zehaztu du meniak ez diola amaiera emango gerrari. Herrialdeko Segurtasun Nazionaleko Biltzar Nagusiak agiri bat zabaldu du hitzarmenaren berri emateko, eta azaldu «gatazka amaitzeko» beharrezkoa izango dela Washingtonek ontzat jotzea Iranek proposatutako hamar puntuko plana. Trumpek berak ere adierazi du Irango Gobernuaren hamar puntuko proposamen hori «oinarri bideragarri bat» dela negoziatzeko.
Proposamen horren barruan sartzen da, adibidez, AEBek Irani kalte ordainak ematea, gerrak orain arte eragindako kalteei aurre egiteko, eta Iranek uranioa aberasteko modua izatea. Gainera, Teheranen eskakizunen artean daude beste hauek ere: AEBetako armada Ekialde Hurbiletik ateratzea, eskualdean Iranen aliatuak diren milizia guztien aurkako operazioak etetea, Teheranen aurkako zigor guztiak bertan behera uztea, baita funtsen izoztea ere, Ormuzko itsasarteko nabigazioa Irango armadarekin koordinatzea, eta NBE Nazio Batuen Erakundearen Segurtasun Kontseiluak ebazpen bat ematea akordio hori betearazteko.
Hain justu, atzo Segurtasun Kontseiluak ezin izan zuen onartu Ormuzko pasabidea irekitzea exijitzen zuen ebazpen bat. Persiar golkoko herrialdeek bultzatuta, NBEren organo nagusiak bozkatu zuen testuan, Irani exijitzen zitzaion eten zitzala itsasartea zeharkatzen duten ontzien aurkako erasoak, eta nazioarteari elkarlanean jarduteko deia egiten zitzaion ontzi horien segurtasuna bermatze aldera. Errusiak eta Txinak, ordea, ebazpenaren aurka bozkatu zuten. Biek beto eskubidea dutenez, ebazpenak ez zuen aurrera egin.
3.600 hildako baino gehiago Iranen
Txinak ere badu zerikusia gaurko akordioarekin. Trumpek gaur AFP France-Press berri agentziari emandako elkarrizketa batean adierazi du Pekinek bultzatu duela Teheran akordioa onartzera eta negoziazio mahaian esertzera. Trump bera ere negoziatzeko prest agertu da. Zehazki, esan du elkarrizketak izateko asmoa dutela behin betiko akordio bat adosteko eta, hala, Ekialde Hurbilean «bakea» lortzeko. Horretan arituko dira datozen bi asteetan. Eta AFPri egindako adierazpenetan ziurtatu du gaurko akordioa «garaipen bat» dela, «guztiz».
Iranen 3.600 pertsona baino gehiago hil dituzte otsailaren 28an AEBek eta Israelek azken erasoaldia hasi zutenetik. HRANA Giza Eskubideen Aldeko Aktibisten Irango agentziak eman du datu hori —AEBetan du egoitza—. Gainera, Libanon ere 1.500 pertsona baino gehiago hil dituzte, herrialde horretako gobernuaren arabera. Erasoaldia hasi zenetik, gutxienez 117 hildako izan dira Iraken ere. Bestalde, Iranen erasoek gutxienez 23 lagun hil dituzte Israelen, baita AEBetako hamahiru soldadu eta Persiar golkoko herrialdeetako dozenaka herritar ere.
