Albistea entzun

EUSKAL PRESOAK

Auzitegi Nazionalak Juan Carlos Iglesias presoa absolbitu du, Estrasburgoko doktrina aplikatuta

Magistratuek ebatzi dute Iglesiasen inkomunikazioa eta konfiantzazko abokatuarekin hitz egiteko ezintasuna oinarritu zela «arrazoitze orokorretan eta ez auziaren balorazio indibidual eta partikularretan». Estrasburgok urtarrilean ebatzi zuen Xabier Atristainen inkomunikazio aldian bere eskubideak urratu zituztela. Bigarren epaia da Atristainen auziko jurisprudentzia baliatuz euskal preso bat absolbitzen dutela. Epaia irmoa da joan den astelehenetik.

Iglesias, aurtengo martxoan, Auzitegi Nazionalean.
Iglesias, aurtengo martxoan, Auzitegi Nazionalean. Emilio Naranjo / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jon O. Urain -

2022ko maiatzak 13

Espainiako Auzitegi Nazionalak gaur goizean jakinarazi du Juan Carlos Iglesias Chouzas euskal presoa absolbitu duela 1991ko hilketa batetik, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak Xabier Atristainen auziarekin sortutako jurisprudentzia baliatuta. Epaian, Auzitegi Nazionaleko Bigarren Sekzioko magistratuek gogora ekarri dute Estrasburgok urtarrilean emandako epaiaren edukia: alegia, Atristainen kasuan, inkomunikazio aldian abokatu bat izendatzeko eskubidea murriztu zitzaiola horretarako beharrezko motiborik eman gabe, eta eskubide murrizketa hori oinarritu zela «arrazoitze orokorretan eta ez auziaren balorazio indibidual eta partikularretan».

Auzitegi Nazionaleko magistratuen hitzetan, Estrasburgoko auzitegiak ebatzi du Giza Eskubideen Europako Itunaren 6.1 eta 6.3 artikuluak urratu ote diren argitzeko aztertu beharra dagoela ea ezinbesteko arrazoirik egon ote den konfiantzazko abokatua izendatzeko eskubidea murrizteko. Orain Auzitegi Nazionalak emandako epaian, magistratuek diote Iglesiasen auzian ez direla jasotzen «deklarazioak hartu ziren baldintzen nahikoa erregistro, ezta horiekin batera zekarren berme sistemarena ere».

Epaileen arabera, «inkomunikatuta egon zirela froga nahikoa dago, baina ez dago ez ebazpen judizialik, ezta inkomunikazioa luzatzeko aginduetan jasotako arrazoibide juridikoei buruzko aipamen nahikorik ere». Are gehiago, azaldu dute prozeduran ez dagoela «aipamenik ere deklarazioak zein baldintzatan eman diren baloratu ahal izateko ezinbesteko diren beste alderdi batzuen erreferentziarik», eta adibide gisa jarri dituzte auzitegiko espediente medikoak , «zeinak, oso zehatz batzuk izan ezik, ez diren sumarioan islatzen». Hiru epailek osatu dute epaimahaia: Jose Antonio Mora Alarconek, Jose Ricardo de Pradak eta Maria Teresa Garcia Quesadak. De Prada izan da txostena idatzi duena.

Ikusi gehiago: Inkomunikazioa, «eskubideak edozein kontroletik kanpo murrizteko espazio objektiboa»

Beraz, magistratuek ondorioztatu dute ez dutela nahikoa arrazoirik jakiteko zergatik eduki zuten Iglesias inkomunikatuta atxiloaldian, «beren konfiantzazko abokatuak defendatzeko aukerarik izan gabe, eta haiekin komunikatu ahal izan gabe; ez galdeketan, ez lehenago, ezta ondoren ere.

1991ko urtarrilean ETAk Bilbon hildako guardia zibil baten hilketarengatik epaitu zuten Iglesias martxoan, eta 40 urteko zigorra eskatu zuten harentzat. Beste zigor batzuk betetzen ari da Dueñasko kartzelan, Euskal Herritik 310 kilometrora.

Sententziak beste elementu garrantzitsu bat dakar: lekukoen testigantzen balorazioa. Epaileen arabera, Raul Angel Fuentes, Jon Mirena San Pedro, Jesus Maria Mendinueta eta Jose Manuel Fernandez de Nanclaresen lekukotzetatik soilik erabil daiteke epaiketan esandakoa, eta horiek ezin dira «aurretiazko beste sumarioko froga batzuekin osatu, [lekukotza horiek] ez direlako lortu nahikoa bermerekin».

Atristainen auziko jurisprudentzia baliatuz emandako bigarren sententzia da oraingoa. Martxoan, Auzitegi Nazionalak Gorka Palacios euskal presoa absolbitu zuen. Orduan ere, De Prada izan zen txostengilea. Bi atxilotuk torturapean jo zuten erruduntzat Palacios, eta, auzitegiak dekretatu zuenez, Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren jurisprudentzia berriaren arabera, deklarazio horiek ez dira kontuan hartu behar. Ondorioz, Palaciosen aurkako frogarik ez dagoela adierazi zuen auzitegiak, eta errugabetzat jo zuen. Fiskaltzak 316 urteko espetxe zigorra eskatzen zuen Palaciosentzat, ETAk 2001ean Madrilen egindako atentatu batengatik.

Inkomunikazioa jomugan

Espainiak Atristainen eskubideak urratu zituela eta prozesu «justu eta ekitatezko bat» izatea eragotzi ziotela ebatzi zuen urtarrilean Estrasburgoko auzitegiak. Hala, presoa otsailaren 17an irten zen Martuteneko espetxetik (Gipuzkoa). Espainiako Estatuko abokatuak helegitea jarri zuen, baina Giza Eskubideen Europako Auzitegiak joan den astelehenean jakinarazi zuen ez zuela helegitea onartu, eta, beraz, epaia irmoa da harrezkero.

Inkomunikazio aldiaren ondoren torturak salatu zituen Atristainek. Besteak beste, azaldu zuen poltsa «askotan» egin ziotela, konortea galdu arte, bi aldiz botaka egin zuela, goma aparrarekin biltzen zutela, eta horren guztiaren ondorioz takikardiak izateagatik botika bat eman ziotela. Tortura psikologikoak ere salatu zituen: bigarren deklarazioan esan zuen, adibidez, neska laguna atxilotzeko mehatxua egin ziotela. ETAko kide izatea leporatuta zegoen preso.

Estrasburgoko auzitegiaren arabera, hain zuzen, Espainiak Giza Eskubideen Europako Akordioaren 6.1 eta 3c artikuluak hautsi zituen: lehena, epaiketa justu bat eta ekitatezkoa izatea bermatzen dituena; bigarrena, defentsa eskubideari eta abokatua libreki aukeratzeari dagokiona.

Asteazkenean, Zigor Reizabal Atristainen abokatuak eta Arkaitz Rodriguez Sortuko idazkari nagusiak sententziaren balorazioa egin zuten Donostian, eta urratutako eskubideak «erreparatzeko» eskatu zioten Espainiako Gobernuari, hala Atristainen kasuan nola «milaka euskal herritarren» kasuan ere. Erreparazio horrek eskatzen du, Rodriguezen hitzetan, espetxean direnak «berehala kalean» izatea: «Espetxean daude modu injustuan, eskubideak urratu zitzaizkielako».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

AEBek «atzerriko talde terroristen» zerrendatik ezabatuko dute ETA

AEBek «atzerriko talde terroristen» zerrendatik ezabatuko dute ETA

Uxue Rey Gorraiz

Etxe Zuriak guztira bost talde aterako ditu aurki zerrendatik, Japoniako Aum Shinrikyo eta bi talde islamista tartean. Orain arte soilik hamabost talde ezabatu dira multzo horretatik.

Joseba Azkarraga eta Bego Atxa Sareko bozeramaileak, gaur, Gasteizen. ©Raul Bogajo / FOKU

Inkomunikazioan oinarritutako zigor guztiak baliogabetzeko eskatu du Sarek

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Gainontzeko presoei ere Atristain doktrina aplikatzea galdegin du euskal presoen eskubideen aldeko mugimenduak: «Asko dira Xabier Atristainen egoera berean Auzitegi Nazionalak epaitu eta zigortu dituen euskal presoak».

Aitor Esteban, atxiboko irudi batean. ©JUAN CARLOS HIDALGO / EFE

Ikus-entzunezkoen Legeari 45 zuzenketa txertatzea adostu dute EAJk eta Espainiako Gobernuak

Iosu Alberdi

Agirretxeak jakinarazi du estatuak EITBn «eskua sartzea» eragotzi dutela.

Bozkaleku bat 2019ko maiatzaren 26ko hauteskundeetan, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

BOTO PAPERAK, HITZAURREAN

Jon O. Urain

Udaletako, foru aldundietako eta Nafarroako Parlamentuko agintaldiak azken hilabeteetan sartuak dira, urtebete falta baita hauteskundeetarako. Oro har, alderdiak udazkenean sartuko dira bozen dinamikan, baina horien bilakaerak eta portaerak arrasto batzuk ematen dituzte bozketan jokoan egongo denaz.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.