Geografia-Historia

Bikingoak Amerikan egon ziren Kolon baino 500 bat urte lehenago

Bikingoak Amerikan egon ziren Kolon baino 500 bat urte lehenago

Ternuan aurkituriko zenbait eraikinetako egurra aztertuta, ondorioztatu dute duela 1.000 urte bazegoela han Eskandinaviako jendea. 993. urtean gertatu zen eguzki ekaitz bati esker zehaztu ahal izan dute noiz egon ziren han.

Basoak, larre eta landa lurrak baino gehiago

Basoak, larre eta landa lurrak baino gehiago

Orain dela 110 urteko Euskal Herrian, belardiek azaleraren %42,2 hartzen zuten, eta basoek, %35,8. 2010ean, azalera guztiaren ia erdia ziren basoak (%44,3), eta larre gutxiago zeuden (%32,9). Beherakada dezentez nabariagoa izan da isurialde mediterraneoan. Nolanahi ere, isurialde atlantikoan ere toki gutxiago hartzen dute larreek gaur egun.

Amaia Nausia: «Esan digute emakumeok ez garela izan historiaren protagonistak»

Amaia Nausia: «Esan digute emakumeok ez garela izan historiaren protagonistak»

Emakumeak erdigunean jarri, eta haien bizimoduaz mintzo da Amaia Nausia historialaria (Iruñea, 1982). Begirada androzentrikoaren kontra, feminismoa txertatzen du historian. Besteak beste, emakumeen egoeraz, jokabideaz eta bizirik irauteko erabili izan dituzten baliabideez mintzo da.

Afganistandik Italiara oinez: 5.000 kilometro

Afganistandik Italiara oinez: 5.000 kilometro

Boluntario talde bat elkartzen da egunero Triesteko geltokiaren aurrean (Italia), oinarrizko laguntza emateko bi kontinenteren arteko bidaia errepidetik, menditik eta basotik egin duten iheslariei. Migratzaileetako batzuek asiloa eskatuko dute Italian, eta beste batzuek Europako beste leku bat izango dute helmuga.

Goi Paleolitoko ezohiko labar artea topatu dute Urdazubin

Goi Paleolitoko ezohiko labar artea topatu dute Urdazubin

Duela 28.000 urte inguru marraztutako irudi multzo bat da aurkitutakoa, eta egilearen trebetasun faltak egiten du berezi, adituen hitzetan. Hamabi irudi dira guztira: zaldi, bisonte eta uroez gain, lau bulba eta hainbat marra gorri bikoitz aurkitu dituzte.

Euskal Herriko biztanleria nabarmen handitu da

Euskal Herriko biztanleria nabarmen handitu da

Gaindegiaren 2020ko ikerketa baten arabera, azken urtean hamarkadako biztanleria hazkunderik handiena izan du Euskal Herriak: 2019ko urtarrilaren 1ean, 3.170.891 biztanle zituen; hau da, urtebete lehenago baino 18.673 gehiago.

Mikel Aiestaran: «Zatiketen hiria da Jerusalem»

Mikel Aiestaran: «Zatiketen hiria da Jerusalem»

Sei urte daramatza familiarekin Jerusalemen bizitzen Mikel Aiestaran kazetariak (Beasain, Gipuzkoa, 1975), eta hiriari buruzko liburu bat idazteko garaia dela sentitu du: Jerusalen, santa y cautiva (Jerusalem, santua eta gatibua). Orain arte lanik handiena eman dion liburua izan da, ez baita erraza Jerusalem zer den azaltzea.
Legez kanpo itzularazten dituzte migratzaileak Europaren atarian

Legez kanpo itzularazten dituzte migratzaileak Europaren atarian

Europara heltzeko bidean, 3.000 migratzaile daude harrapatuta Bosnia eta Kroazia arteko eremuan. Hortik, bidaia arriskutsu bat egiten dute Italiara heltzeko. Baina Kroaziako Poliziak, atzeman, eta legez kanpo itzularazten ditu; askotan, indarkeria erabiliz. BERRIAk haien lekukotasunak bildu ditu, tokian bertan. 

Sedimentuetan gelditutako giza jariakinen DNA erauztea lortu dute

Sedimentuetan gelditutako giza jariakinen DNA erauztea lortu dute

Neandertalen DNA nuklearra erauztea lortu dute hiru aztarnategitako sedimentuak erabilita, fosilik behar izan gabe, lurrean geratutako jariakinetatik. Urrats iraultzaile bat da iragana hobeto ezagutzeko. EHUko bi ikertzailek parte hartu dute ikerketan.