Geografia-Historia

Jai parekideak xede

Jai parekideak xede

Irailaren 8an ospatu ohi dute Hondarribian (Gipuzkoa) jaietako egun handia, eta Alardea izaten da ekitaldirik garrantzitsuena. Jaizkibel konpainiak 25 urte daramatza Alardean emakumezkoen parte hartzea bermatzen; izan ere, beste konpainietan ezin dute normaltasunez desfilatu.

Amaiur, erresistentziaren ikurra

Amaiur, erresistentziaren ikurra

Duela bost mende, armada batek Amaiurko gaztelua inguratu zuen; Espainiako erregeordeak zuzendu zuen armada hori, eta bost mila soldaduk osatzen zuten.

Gazteluaren barruan, Jaime Velaz Medrano kapitainaren agindupean, ehun nafarrek astebetez eutsi zieten bonbardaketei eta erasoei. Konkistaren azken guda handia izan zen.

Xabier Alberdi: «Atzean itsas herri bat dagoelako lortu zuen Elkanok egindakoa»

Xabier Alberdi: «Atzean itsas herri bat dagoelako lortu zuen Elkanok egindakoa»

Elkano itsasoaren semea izan zela dio Xabier Alberdi Lonbidek (Zarautz, 1969), Euskal Itsas Museoko zuzendariak; haren garaiko Euskal Herria ere itsastarra izateagatik lortu zuela munduari bira ematea. Elkanoren bidaiari eta garaiari buruzkoak jaso ditu liburu batean: Nola egin zen posible lehen mundu bira.

Abortatzeko eskubidea, eskubide ziurgabea

Abortatzeko eskubidea, eskubide ziurgabea

Munduan, azken 25 urteetan, hobekuntzak egon dira abortatzeko eskubidean: Afrikan eman da aurrerapausorik handiena. Europa da andreen eskubideak gehien babesten dituena, eta legedi hori leuntzeko erdibidean geratu da Asia. Amerikan izan dira aldaketarik nabarienak: AEBetan, txarrera, eta Hego Amerikan, hobera.

Lehen Mundu Gerra, Gerla Handia, min handia

Lehen Mundu Gerra, Gerla Handia, min handia

Gerra Handiak arrasto sakona utzi zuen Euskal Herrian: 6.000 hildako eta milaka zauriturekin ordaindu zen, odolez. Iparraldeko euskal herritarrak hegoaldekoengandik gehiago bereizi ziren, eta Frantziara sendo lotu.

Mikhail Gorbatxov hil da, Sobietar Batasuneko azken buruzagia

Mikhail Gorbatxov hil da, Sobietar Batasuneko azken buruzagia

Herrialdeko politika eta ekonomia sistemak eraberritzeko hainbat egitasmo bultzatu zituen, 'perestroika' besteak beste, eta haien ondotik etorri ziren Sobietar Batasunaren eta Gerra Hotzaren amaiera. 91 urterekin zendu da, gaixotasun luze baten ondorioz.

Gas naturalaren gerra frontea

Gas naturalaren gerra frontea

Gerrak fronte asko ditu. Horietako bat energiarena da. Agerian jarri du lubaki hori Ukrainan piztu den gerrak, Irune Lasak analisi honetan jaso duenez. Arma garrantzitsuenetako bat bihurtu da, eta energia sortzeko eta garraiatzeko azpiegituren kontrola dago jokoan gaur egun.

25 urteko migratzaile bat hil da Bidasoan, muga igarotzeko ahaleginean

25 urteko migratzaile bat hil da Bidasoan, muga igarotzeko ahaleginean

Abderrman Bas izena zuen; ginearra zen, eta 25 urte zituen. Aurten Gipuzkoa eta Lapurdi arteko mugan zendutako bigarren migratzailea da. Frantziak ezartzen dituen kontrol zorrotzek eta Hegoaldeko administrazioek harrerarako ezartzen dituzten irizpideen mugek guztiz estutzen dituzte etorkinak.

Xabier Agote: «Euskaldunak hainbat mendez baliatu ziren balea arrantzaz»

Xabier Agote: «Euskaldunak hainbat mendez baliatu ziren balea arrantzaz»

Euskaldunek itsasoari buruz zeukaten jakintza «sekulakoa» zela nabarmendu du Xabier Agote (Donostia, 1964) Albaola Itsas Kultur Faktoriako presidenteak, eta hori transmititzen saiatzen direla Albaolan ere, euskaldunak «aitzindariak» izan baitziren.