«Euskararen garaia da, baina baita bretoiarena, okzitanierarena, kreolerarena...». Peio Dufau EH Baiko diputatuak eta Paul Molac diputatu bretoiak bere egin dute Euskal Konfederazioak heldu den azaroaren 21erako euskararen koofizialtasunaren alde deitu duten manifestazioaren leloa. «Mobilizaziora deitzen ditugu herritar guziak, Frantziak Estatuari, prefetari eta presidentetzarako hautagai guziei erakusteko hizkuntza gutxituen alde egitea nahi dugula», adierazi dute.
Ikusi gehiago
Urri hasieran aurkeztu zuten Frantziako konstituzioa aldatzeko lege proposamena Parisen. Konstituzioaren 2. artikulua eta 34.a aldatu nahi dituzte, hizkuntza gutxituei frantsesaren nagusitasuna kontrajar ez diezaieten. Honela dio konstituzioaren 2. artikuluaren lehen paragrafoak: «Errepublikako hizkuntza frantsesa da». Esaldi hori osatzea nahi lukete bi diputatuek, hau gehituta: «Eskualdeko hizkuntzen erabilpena, sustapena eta babesa errespetatuz». 34. artikuluak, berriz, Frantziako Parlamentuak ebatzi dezakeen lege esparrua definitzen du. Horretan paragrafo bat gehitzea proposatu dute: «[Legeak arautzen du] eskualdeko hizkuntzen estatusa, bereziki administrazioan eta zerbitzu publikoetan duen erabilpena».
Gaur gaurkoz, bederatzi talde politikotako 88 diputatuk babestu dute Dufauk eta Molacek egindako proposamena, baina iragarri dute ondoko egun eta asteetan «aise gehiago» izanen direla. Talde politiko batek bere txokoa uztea beharko lukete lege proposamena aurkeztu ahal izateko; izan ere, hilabetean behin oposizioko edo gutxiengo talde politiko batek berarentzat erreserbatutako eguna izaten du parlamentuan, nahi dituen lege proposamen eta erabakiak eztabaidagai jartzeko. LIOT taldeko kide da Molac; Sozialisten taldeko kide Dufau. «Sozialisten taldean ez dugu ate irekirik haien txokoa erabiltzeko; haatik, talde berrogei bat diputatuk babestu dute lege proposamena», esplikatu du Dufauk. LIOT taldea aukera hobe izan liteke hortaz. «Talde horren bidez aurkeztu nuen 2021eko lege proposamena», oroitarazi du Molacek. Oraingoz gainerako kideekin aipatu ez badu ere, hori bultzatzen entseatuko direla baieztatu du. Urtarrilaren 28an izanen da LIOT taldearen txoko parlamentarioa.
2. artikuluaren galga kendu
Sebastien Castet Euskal Konfederazioko koordinatzaileak erran du euskalgintzak «osoki» bat egiten duela bi diputatuek aurkeztutako lege proposamenarekin, eta dei egin die gainerako diputatuei ere haren alde egin dezaten. «Guretzat funtsezkoa da Frantziako konstituzioaren 2. artikulua aldatzea». Hori da, besteak beste, azaroaren 21erako deitu duten mobilizazioaren aldarrikapenetako bat. Castetek oroitarazi du azken hilabeteetan behin baino gehiago erabili dute konstituzioko 2. artikulua euskararen kontra egiteko, izan euskararen aitortza egin duten herriko etxeek hartutako deliberoei helegitea emateko, hautetsien euskarazko adierazpenak mugatzeko edo karriken euskarazko izenak debekatzeko.
Koofizialtasunaren aldeko manifestazioari begira, atxikimendu kanpaina abiatua du Euskal Konfederazioak. 1126 pertsonak eta 169 elkartek babestu dute mobilizaziora deitzeko manifestua.
