Alderdi guztiek gaitzetsi dituzte Bilboko istiluak

Hamazazpi atxilotuetako zazpi askatu dituzte, eta adin txikiko beste hamarrak fiskaltzaren esku daude. Bilboko EAJk, PSE-EEk, PPk eta Elkarrekin Podemosek gaitzespen bateratua plazaratu dute, eta EH Bilduk, berriz, agiri propioa kaleratu.

Gizon bat Deustun, auto erre bati begira. LUIS TEJIDO / EFE
Gizon bat Deustun, auto erre bati begira. LUIS TEJIDO / EFE
Maddalen Omaetxebarria - Iosu Alberdi - Imanol Magro Eizmendi
Bilbo
2026ko urriaren 27a
12:30
Entzun 00:00:00 00:00:00

Kaleak garbitzeko, kalteak zenbatekoak izan diren kalkulatzeko eta bezperako istiluak gaitzesteko eguna izan da gaur Bilbon. Astelehen iluntzean Vito Quiles eskuin muturreko asaldatzailea etortzekoa zela-eta piztutako sute eta oldarraldiei aho batezko arbuioz erantzun diete. Bilboko Udalean ordezkaritza duten alderdi guztiek gaitzetsi dituzte gertakariak, eta kaltetuei elkartasuna adierazi. Alderdiek bezala, Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Aldundiak ere gaitzetsi dituzte kaleko istiluak.

Bilboko Udalak bozeramaileen batzarrera deitu du goizerako, eta EAJk, PSE-EEk, PPk eta Elkarrekin Podemosek adierazpen bateratua egin dute. Juan Mari Aburto Bilboko alkateak azaldu du haren mamia, eta istiluak gaitzesteaz gain nabarmendu du horrelako gertakariek «terrorearen garaiak» ekartzen dituztela gogora. Agirian, astelehenean entzun ziren ETAren aldeko oihuak ere gaitzetsi dituzte, eta, Aburtoren arabera, puntu horregatik ez du bat egin EH Bilduk testuarekin.

Koalizio subiranistak, baina, irmoki arbuiatu ditu gertakariak agiri propio batean. «Erabat gaitzetsi» ditu bezperako «jokabide bortitz eta antisozialak». EH Bilduk lehentasunezkotzat jo ditu «bizikidetza» eta «herritarren ongizatea», eta nabarmendu du faxismoari eta «bandalismoa» ultraeskuinari eman beharreko erantzunetik kanpo dagoela. Maria del Rio Bilboko alkategaiak ere «tamalgarritzat» jo ditu istiluak, eta aurretiko «ereduzko erantzun herrikoi, baketsu eta demokratikoak» goraipatu.

EH Bilduk erabat gaitzetsi ditu «jokabide bortitz eta antisozialak», eta nabarmendu du «bandalismoa» ultraeskuinari eman beharreko erantzunetik kanpo dagoela

Eusko Jaurlaritzak ere adierazpen instituzional bat onartu du goizeko Gobernu Kontseiluan, Bilboko jazoerak «irmoki gaitzesteko» eta «indarkeriazko ekintza larriak» pairatu zituztenei elkartasuna adierazteko. Jaurlaritzaren arabera, istiluak «bizikidetzaren aurkako eraso zuzena» izan dira: «Guztiz onartezina da talde antolatuek bizikidetza nahita asaldatzea. Horrek ez du inolako justifikaziorik».

Juan Mari Aburto
Juan Mari Aburto Bilboko alkatea, kazetarien aurrean istiluak gaitzesten. JOSE ZORRILLA / EFE

Are gehiago, argudiatu du «ezein kausak, ideologiak edo aitzakiak» ez duela indarkeria legitimatzen, eta horri lotuta, iragan hurbilari ere egin diote erreferentzia agirian: «Ondoegi dakigu zer kalte eragiten duen indarkeria justifikatzeak».

Atxilotuak, aurrekaririk gabeak

Bingen Zupiria Jaurlaritzako Segurtasun sailburuak atzo zehaztu zuenez, guztira hamazazpi lagun atxilotu zituzten, haietatik hamar adingabeak. Zazpi helduak aske utziak zituzten eguerdirako; adin txikikoak, aldiz, fiskaltzaren esku zeuden arratsaldean. Helduek 18 eta 25 urte artean zituzten, eta atxilotuetako bakar batek ere ez zuen aurrekari penalik.

Deigarria izan da errepresioaren aurkako taldeek eta gazte erakundeek haiek askatzeko eskatu ez izana, eta gaitzespen protestarik egin ez izana. Are gehiago, Euskal Herriko Kontseilu Sozialistak espresuki adierazi du ez duela zerikusirik istiluekin, eta behin Vito Quiles uxatuta haien jarduna amaitu egin zela. Halaber, EAJri egotzi diote atzoko istiluak antifaxismoa kriminalizatzeko erabili izana: «Ez dugu onartuko atzoko gertakariak erabiltzea herri mugimenduen aurka jo eta borroka antifaxista desitxuratzeko».

Vito Quiles eskuin muturreko asaldatzaile espainiarra Deustuko Unibertsitatean izatekoa zen atzo, baina hainbat eragilek mobilizazioak antolatu zituzten agerraldia egin ez zezan. Arratsaldean zenbait manifestazio izan ziren faxismoari Bilboko ateak ixteko, eta azkenean lortu zuten Quilesek ekitaldia bertan behera uztea, inolako istilurik barik. Xaxatzaileak ekitaldia ofizialki bertan behera utzi zuenean, ostera, zenbait istilu izan ziren Deustu auzoan. Hainbat edukiontziri eta ibilgailuri su eman eta beste horrenbeste objektu jaurti zituzten bertaratutakoek, eta Ertzaintzak foam jaurtigaiak erabili zituen haien aurka. Orduan egin zituzten hamazazpi atxiloketak.

Ez da egon atxilotuak askatu ditzaten eskatzeko mobilizaziorik, eta Euskal Herriko Kontseilu Sozialistak espresuki adierazi du ez duela zerikusirik izan istiluekin

Halere, Radio Euskadin egindako adierazpenetan, Segurtasun sailburuak iradoki du bestelako elementu batzuk ere aztertu behar direla. «Asaldura giroa» aipatu du, eta aditzera eman du «kaleko indarkeria» baliatzen duten taldeak eta Europako beste hiri batzuetan gertatu direnek «animatuta» bertaratutako gazteak egon zirela atzoko istiluetan, eta «Europako mugimendu bortitzak berdindu nahi» zituztela. Hala, uste du zenbait prest zeudela indarkeria erabiltzeko Quiles bertaratu zein ez.

Hain zuzen, Europako hainbat herrialdetan egin dituzte protestak azken asteetan, eta horietako batzuetan istiluak ere izan dira. Kasurik nabarmenenetako bat da oraintsu Bartzelonan izandakoa, Blocus etiketapean. Frantzian hezkuntza arloan abiatutako mugimenduaren izena darama, baina, Kataluniako hiriburuan, zenbait saltokitan lapurreta egiteko baliatu zuten batzuek deialdia; 130 lagun atxilotu zituzten. Izatez, sare sozialetan agertu dira Bilbon mobilizatzeko deiak ere izen horren pean; Espainia ere altxatzen ari da du leloa karteletako batek. Horregatik, Zupiriak «arduraz» jokatzeko deia egin du.

Bilboko istiluak
Zazpi gazte kaputxadun suhiltzaile batekin hizketan, atzoko istiluetan. LUIS TEJIDO / EFE

Ertzaintzaren esku hartzeari dagokionez, berriz, Jaurlaritzak polizien lana ere goraipatu du, eta esan «irmo» jardungo dutela aurrerantzean ere, atzokoak eta antzeko gertaerek ondorioak izan ditzaten: «Azkeneraino ikertu beharko dira, egileek justiziaren aurrean erantzun dezaten». Hala, Zupiria kritiko azaldu da polizien jokabidea ezbaian jarri dutenekin.

Kritikak Ertzaintzari

Ertzaintzaren jardunak ere kritika ugari piztu ditu, gogorrenak etxe barruan. Euspelek, hau da, egun  Ertzaintzan gehiengoa duen sindikatuak salatu du atzo Bilbon gertaturikoa Segurtasun Sailaren «utzikeriaren» ondorio dela, eta ertzainak «bakarrik» utzi zituztela indarkeriari aurre egiten. Halaber, gaineratu dute beste mila ertzain beharko liratekeela egungo beharrak asetzeko.

Ertzaintzako sindikatuek gogor kritikatu dute Zupiria sailburua, uste baitute segurtasun dispositiboa oso goiz indargabetu zuela, eta Javier de Andres PPko presidenteak haren dimisioa eskatu du

ERNE eta SIPE sindikatuek ere gogor hitz egin dute. ERNEren ustez, «bereziki larria» izan zen istiluak izan zitezen eragozteko dispositiboa arratsaldeko seietan indargabetu izana. Azaldu dutenez, istiluen aurkako hainbat agentek Iurretako basetik itzuli behar izan zuten Bilbora.

Bilboko PPk eta EAJk gaitzespen agiri bera sinatu arren, Javier de Andres Alderdi Popularraren EAEko presidenteak BIngen Zupiriaren dimisioa eskatu du. Hark ere salatu du Ertzaintzaren dispositiboa goizegi indargabetu zela, eta, haren ustez, horrek erakusten du Zupiria ez zela jabetu zer gertatu zen, eta ezta «zer gerta zitekeen» ere: «Bada garaia hura etxera joateko, eta horrelako egoerak kudeatzen jakingo duten profesionalez inguratuko den arduradun bat jartzeko».

Kazetaritza etikoaren arabera sortua

Nola bermatzen dugun edukien kalitatea

Iruzkinak
Ezkutatu iruzkinak (1)

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA