Irungo alarde parekidea hiriko kaleetan desfilatzen ari da. Duela 30 urte ehun emakume eta gizonez osatutako talde bat Irungo alardean sartzen saiatu zen, soldadu jantzita. Gatazka lehertu zen. 30 urte geroago, gatazkak jarraitzen du, bi alarde egiten dira, bata parekidea, bestea baztertzailea, baina alarde parekidea gero eta jendetsuagoa da: 2.400 bat lagunek osatzen dute (2.300 ziren iaz), hamalau konpainiatan banatuta. Eta gero eta babes gehiago du kaleetan ere. BERRIAko Arantxa Iraola eta Irati Urdalleta Lete kazetariak ari dira alarde parekidea jarraitzen.
Alarde parekideak San Juan plaza hartu du. Patxi Perez jenerala iritsi denean —aurtengoa du lehen aldia jeneral karguan—, txalo artean hartu dute. «Gora Irun, Gora San Martzial, gora alarde parekide eta munizipala!», oihu egin die Perezek. «Emakumeak alardean», esanez erantzun diote. Duela 30 urte ere egin zuten eskaera, indartsuago eta babestuago.
Udalbatza harrera egiten ari zaie, orain gutxi arte ez bezala, besteak beste, Cristina Laborda alkatea (PSE-EE). @berria pic.twitter.com/6ytrdsAHBW
— Irati Urdalleta (@UrdalletaIrati) June 30, 2026
Alarde parekidea hasi aurretik, zenbait alderdi politikotako ordezkariek babestu egin dute alarde parekidea. Maddalen Iriarte EH Bilduren Gipuzkoako Batzar Nagusietako bozeramaileak gogoratu du «berdintasuna eskubide bat dela» eta emakumeek eskubidea dutela jaietan «modu aktiboan eta askean parte hartzeko».
Onartu du 30 urtean aurrerapausoak eman direla, baina oraindik asko falta dela uste du. Administrazioei eta gobernuei zuzendu zaie: «Politika ausartak egin behar dituzte, egoera hau aldatzeko».
Ikusi gehiago
Eider Mendoza Gipuzkoako diputatu nagusiak esan du «bidea egiteko prest» daudela halako egun bat guztiek elkarrekin ospatzeko. Ez du zehaztu zer den bidea egitea. «Konponbide partekatuak eta justuak behar ditugu», gehitu du, baina ez du konponbide horiei buruzko xehetasunik eman. «Gipuzkoako Foru Aldundiaren elkarpena horixe da, errespetutik, baina elkarbizitza hori aldarrikatzea, merezi dugula hau guztia elkarrekin ospatzea», esan du zuzentzen duen erakundearen egitekoaz.
««Konponbide partekatuak eta justuak behar ditugu. Gipuzkoako Foru Aldundiaren elkarpena horixe da, errespetutik, baina elkarbizitza hori aldarrikatzea»
EIDER MENDOZA Gipuzkoako diputatu nagusia
Alarde parekidearen aldekoek alardea antola dezala eskatzen diote Irungo Udalari. Udalak uko egin dio. Mendozak ez du iritzirik eman nahi izan eskaera horri buruz. «Nik Gipuzkoako Foru Aldundiaren izenean hitz egiten dut eta uste dut argi hitz egin dudala zentzu horretan», erantzun dio kazetariari. «Ez dut ezagutzen hemengo bilakaera zein den». Azaldu du Hondarribiko alardearen kasuan Gipuzkoako Foru Aldundiari «akonpainamendua» eskatu diotela, baina Irunen ezetz.
Mendozak nabarmendu du herrietako festak direla «herrien identitatearen momentu gorena». «Pena handia» ematen dio Irungo jaietako egun nagusian «oraindik ere elkarbizitzaren halako hausturak ikusteak». Uste du herritar guztiek, baita gipuzkoarrek ere, merezi dutela «gure identitatearen egun nagusiak elkarrekin ospatzea».
San Martzialera joan ezinik
Oihana Briones Irungo EH Bilduko zinegotziak eta Tania Pazos Ahal Dugukoak salatu dute alarde parekidean parte hartzen duten ordezkari politikoek ezin dutela beste ekitaldi instituzional batean parte hartu: San Martzial baselizako ekitaldi erlijioso eta instituzionalean, botoa berritzeko. Ekitaldia hori 12:00etan egiten da, eta alarde parekidea oraindik desfilatzen ari da ordu horretan.
Brionesek nabarmendu du udalak antolatzen duela ekitaldi hori, eta, beraz, udalak ukatzen diela parte hartzeko aukera: «Alarde baztertzaileak, ordea, jada bukatu du ordu horretarako, eta haiek egoten dira ordezkari politiko guztiekin batera, ekitaldia partekatzen. Azkenean udalak bat egiten du alarde baztertzailearekin».
Pazosen arabera, 30 urteotan urratsak egin dira, «gutxi», eta egin direnak «Irungo gizartea antolatu egin delako». Egoera aldatzeko udalak dagokion erantzukizuna hartu behar duela uste du: «Udalak aspaldi hartu beharko lukeen erabaki bat hartu gabe jarraitzen du: alarde parekide bat antolatzea guztiek modu berean parte hartu ahal izateko». Pazos «emozionatuta» dago, aurten berak eman diolako hiriko bandera alarde parekideari. Zehazki, Bidasoa konpainiako Iker Monterok hartu du hiriko bandera.
Elkarrizketa
Miren Elgarresta Emakundeko zuzendaria Irunen dago, alarde parekidea babesten. Emakumeak Irungo eta Hondarribiko alardeetan lehen aldiz parte hartzen saiatu eta 30 urte geroago, gogorarazi nahi izan du emakumeek eskubide osoa dutela «jaietan aktiboki parte hartzeko». Bidea urratu zuten emakume haiek goratu ditu. Emakundeko zuzendariaren iritziz, «elkarrizketa» behar da «emakumeen parte hartzea egonkortzeko». Belaunaldi berriei begira jartzeko eskatu du.
Estefania Okariz EAEko arartekoaren ondokoarentzat harrigarria da 30 urte eta gero horrela egotea.
Tentsioa badago Irunen. Zenbait mezu zabaldu dira hirian, arratsaldean alarde parekidearen kontra Kale Nagusian ekintzaren bat egiteko. Brionesek onartu du «beti» dutela kezka. Giroa ikusita, «lasaitasuna» eskatu du. Baita «neurriak hartu behar badira», neurriak hartzeko: «Tentsio hori guztia apaltzeko eta bermatzeko guretzat Kale Nagusia arratsaldean segurua izango dela eta jai giroan bukatu ahal izango dugula. Guk alardea beti egiten dugu jai giroan. Emakumeen berdintasuna bultzatzen dugunok merezi dugu gure festa jai giroan bukatzea, bakean eta umore onean».
