Urdaibaiko Guggenheim museoaren inguruko eztabaida eta horrek eragin duena aztertuko dugu hilabete honetan; izan ere, Urkullu lehendakariak museo berriaren proiektuari buruz esandakoak eta proiektuak dituen arazoak gai nagusi izan dira azken asteetan.
Euskal Herriko Bertso Txapelketa hasi da, eta gai horri eskainiko diogu URUBIA podcastaren hirugarren denboraldiko lehen atala. Hala da, hirugarren urtea dugu jadanik Urubia podcastean. Aurtengo bidea abiatzeko, beraz, bertsoari lotuko gatzaizkio.
Mundua erretzen ari da. Izan dira suteak Euskal Herrian, baita Frantzian eta Espainian ere. Leku batzuetan, hamarka mila hektarea erre dira, ehunka mila jende ebakuatu, hamarnaka etxebizitza erre... Euririk ez du aski egiten, bazterrak idortzen dira, eta naturak su hartzen du. Egin dezagun puntua!
Baionako auzitegiak haurren kontrako sexu indarkeriako 500 bat kasu zituen dilindan, eta gaur arte izan du aztertzeko. 500 afera dilindan, hala da, bai; eta Frantzian, 70.000 ziren, horiek denak ere gaurko aztertzekoak. Nondik datorren agindua? Frantziako Barne ministeriotik, Lyhannaren aferaren harira.
Poliziaren zenbait oldarraldi abiapuntu hartuta, Euskal Herriko mugimendu militanteak errepresioaren gorakada salatu du. Azken asteetako giro politikoa aztertu dute 'Urubia' bideopodcastean.
Ipar Euskal Herriko 158 herriak biltzen dituen Euskal Hirigune Elkargoko presidente berria euskalduna eta abertzalea da: Alain Iriart du izena.
Entzun dukezue Ameriketako Estatu Batuetako lehendakari Donald Trump muga-zergak ezartzen eta igotzen ari dela azkenaldian. Azter dezagun zer gertatzen ari den, eta nola kau hori munduak duen tentsio ekonomiko eta politikoaren isla den.
Igandean iraganen da herriko bozen lehen itzulia Ipar Euskal Herrian. Jokatzen diren gaiak anitz dira, eta batzuk aipatuko ditugu URUBIA podcastaren atal honetan, baita zenbait eragilek plantan ezarritako tresnak ere, gauzak hobeki ulertze aldera.
Frankismoaren 50. urteurrena izan dute hizpide Urubia podcastaren atal honetan.
Marieneko laborantza lurren auziaz aritu dira URUBIA podcastaren bigarren denboraldiko lehen atalean. Bouygues higiezin promotoreak 100 bat etxebizitza eraikitzeko xedea du Kanboko (Lapurdi) lur horietan, baina proiektuaren kontrako eragileek laborantza lurren sakrifikazioa eta artifizializazioa salatzen dute 2018tik geroztik. Urteak aitzina, hainbat auzibide izan dira, dela hirigintza planaren berrikuspenari begira, edo militanteen zenbait ekintza eta atxiloketen harira.
Loti ederrak esaten zaie zientzian aspaldian idatzi eta ahaztuta geratu ziren artikuluei, bat-batean norbaitek berreskuratu eta teoria berri bat sortzeko balio dutenean. Zein edo zeinek ideia bat izan zuen, ez zitzaion kasurik egin, eta urteak geroago beste zientzialari batek ideia hura aurkitu, baieztatu eta handitu egiten du.
Loti ederrak izeneko liburua aurkeztu zuen David Byrne musikariak Riverside Church elizan. Leku ezaguna da eskubide zibilen historian. Han hitz egin zuen Martin Luther Kingek Vietnamgo gerraren aurka. Duela gutxi Bernie Sanders entzutera ere bertara joan ginen.
Une batean ahaztuak edo baztertuak izan diren ideia eta pertsonei buruz hitz egin zuen Byrnek, urte asko geroago haien balioa aitortu zaien horiei buruz.
Erromatarren zementuaz aritu zen, haren formula mendeetan ahaztuta egon ondoren gaur egun berriro ikertzen ari baitira. Botticelliz ere bai: ospetsua izan zen bere garaian, gero bazterrean geratu zen luzaroan, eta mende batzuk geroago berreskuratu zuten. Lynn Margulis zientzialariaz hitz egin zuen, zelulen arteko sinbiosiari buruzko haren ideiez. Zero zenbakiaz. Eta, azkenik, klitoriaz.
Byrneren ustez, modernitateak itsutu egin gaitzake. Iraganean ere egon daitezke erantzunak. Datuen obsesioaren garaian, informazio gutxiago izatea ere lagungarria izan daiteke. Pentsamendu metaforikoa aldarrikatu zuen, zentzuzkotzat jotzen den horretatik aldentzea, ikonoklastei erreparatzea: gazteei, baztertuei, sistematik kanpo daudenei.
Eta esparru bakarrean ez ixtea. Gauza asko gustuko izatea. Espezialista hutsa ez izatea.
Horiek denak entzun genizkion Byrneri eskubide zibilen elizan.
Baina ez zuen politikaz hitz egin.
Non ote dago gure mundua lasaituko duen loti ederra, etorkizun hobe bat eskainiko diguna?
Lo dago.
Itzar dezagun.
Nobel sarietako diskriminazioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Aurten zientzietako sari guziak gizonei eman dizkiete, baina hau ez da salbuespena. 1901ean saria banatzen hasi zirenetik, 26 emakume zientzialarik baino ez dute jaso Nobel saria. Gizonen artean, gainera, gehien-gehienak iparralde globalekoak izaten dira. Diskriminazio horren inguruan aritu gara Ana Galarraga Aiestaran Elhuyarreko zientzia komunikatzaile eta BERRIAko kolaboratzailearekin. Horretaz gainera, zientziaren eremuan emakumeek bizi duten diskriminazioaz aritu zaigu Haize Oiartzabal Aizpuru BERRIAko zientzia gaietako kazetaria.
Prefeturak euskararen aurka egindako erasoak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Simon Fetet Pirinio Atlantikoetako Prefetak Frantziako Konstituzioaren 2. artikulua baliatu du herriko etxeek euskarari buruz hartutako erabakien aurka egiteko. Batetik, zenbait herriko etxek euskararen aitortza ofiziala egin dutea eta prefetak horiei buru egin die; bestetik, euskara normalizatzeko neurri batzuen aurka ere egin du. Frantziako Konstituzioaren 2. artikuluak dituen ondorioez aritu gara Ekhi Erremundegi Beloki BERRIAko kazetariarekin.
Atal hau aurrekoarekin lotuta dago: Dena alda dezakeen esaldia
Azken asteotako nobedadeetako batzuk entzun ditugu MurMur-en; hasi Garazi Esnaolaren piano leunetik, igaro Iker Munduateren eta Saguxar-en ambient giroetara, Kattalin eta Nenufarrak-en pop-elektronikoa, Aguxtin Alkhat eta Kamila Zubeldia-ren pop-folka eta Soka, Ohil eta Makribaren rock molde berriagoak ere bai... eta baita haietakoren baten oihartzun-murmurioak ere.
Euskal Herriko Bertso Txapelketa hasi da, eta gai horri eskainiko diogu URUBIA podcastaren hirugarren denboraldiko lehen atala. Hala da, hirugarren urtea dugu jadanik Urubia podcastean. Aurtengo bidea abiatzeko, beraz, bertsoari lotuko gatzaizkio.
Frantziako konstituzioa aldatzeko proposamena du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Peio Dufau eta Paul Molac diputatuek egin dute, eta babesa biltzen hasiak dira, urte bukaera baino lehen Frantziako Asanblean eztabaidatu dadin. Hizkuntza gutxituentzat zama bihurtu den 2. artikulua aldatu nahi dute, besteak beste; ez dezaten euskararen eta egoera berean dauden beste hizkuntzen aurka erabili. Proposamenari buruzko xehetasunak azaldu dizkigu Ekhi Erremundegi Beloki BERRIAko kazetariak.
