Ezer ez eta festa, hitzaz hitzez aritzeko podcasta. Hizkuntzari buruz ariko gara, oro har, eta, batzuetan, euskarari buruz zehazki. Ez gara gramatikaz ariko, ez dugu didaktikan jardungo: hizkuntzaren zoko-mokoetan begira ibiliko gara, betiere komunikatzeko eta bizitzeko tresna den aldetik, eta idazle batzuk bidelagun hartuko ditugu haien aipuen bitartez.
Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.
Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.
'Esatearen arintasun harrapaezina' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, 'Afalaurreko kontuak'.
Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…
Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.
'Bat guztien, guztiak baten' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Akastasuna'.
Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.
Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.
Ez da, bada, egongo…
Ahaleginez eta ahalezinez' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Ipuina eta zenbakia'.
Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.
Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?
Andoni Tolosa ‘Morau’-ren kanta, Joan Manuel Serraten ‘Algo personal’ abestiaren bertsioa: ‘Tipo horiek ez ditut lagun-lagunak’.
Hitzen itzulpena: Maialen Berasategi Catalan.
Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.
Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.
Lur diskoa plazaratu zuten iazko urte hondarrean, eta Tolosako Topic-en aurkeztuko dute urriaren 9an. Angelun egin dugu hitzordua eta aritu zaizkigu diskoaz zein euren arteko harreman artistikoaz, musika ulertu eta bizizteko manerez, iparraren eta hegoaren arteko loturez eta beste.
Lizeoetako ikasleen protestak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Parisko aldirietako lizeo batean egin zuten mobilizazioa berehala zabaldu da beste leku batzuetara. Ipar Euskal Herrian urriaren 1etik ari dira protestan, lizeoetako atariak blokeatuz eta karrikan manifestazioak eginez. Polizia gogor oldartu da ikasleen aurka mobilizazioetan, baina horrek ez ditu ikasleak gelditu. Protesta hauen xehetasunak azaldu dizkigu Ekhi Erremundegi Beloki BERRIAko kazetariak.
Erdi Aroko jokoak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Dadoak, xakea, karta jokoak… Erdi Arotik (eta lehenagotik ere dadoen kasuan) jokatzen du gizakiak tresna horiekin, eta beste joko batzuetara ere bai, noski. Horien berri dugu aurkitutako aztarnengatik, zein artxiboetako dokumentazioarengatik. Amaia Igartua Aristondo BERRIAko Bizigiro saileko kazetaria Donostiako Jokoenea museoan egon da, eta han Erdi Aroko jokoez ikasitakoak kontatu dizkigu.
Agirre lehendakariaren idazmakina laukitxo luzanga zurian tekleatuz gero, bilatzaileak bi emaitza nagusi itzultzen dizkizu.
Espainiako gorteetarako hauteskundeak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ostiralean etxebizitzari buruzko dekretuak atzera bota zituzten Espainiako Kongresuan, eta hiru egun beranduago hauteskundeak aurreratzea erabaki du Pedro Sanchez Espainiako presidenteak. Azaroaren 29an izanen dira, eta alderdiak prest daude kanpainarako. Etxebizitzaren gaiari probetxu atera nahi dio PSOEk, eta gobernuaren kontrako plebiszitu bezala aurkeztu nahi ditu PPk. Testuingurua azaldu digute Igor Susaeta Mundua saileko koordinatzaileak eta Iosu Alberdi Politika saileko koordintzaileak.
Aurreko astea eroa izan da. Hegaldia hartu eta Euskal Herriratu naiz. Siri Hustvedtekin elkarrizketa Bilboko Euskaldunan, Xabier Leteren ingelesezko itzulpenaren aurkezpena Donostian, Bitartean heldu eskutik poema-liburuaren 25. urteurreneko emanaldiaren iragarpena Arriagan eta, bukatzeko, Bilboko Arte Ederren Museoaren inaugurazioa atzo.
Fosterren txapelak museoa bildu egin du. Dena da eskuragarriago, eta berez ona zen bildumari ikusgarritasun handiagoa eman dio. Mende askotako artea biltzen duen museoa da, egile klasiko handiekin eta, berezi egiten duten, euskal artistekin. Azpimarratzekoa da emakume artisten presentzia handitzeko egin den ahalegina.
Museoa beti izan da inspirazio-iturri niretzat. Bilbao-New York-Bilbao-n Artetaren Erromerian lana da eleberriko ildoetako bat. Elkarrekin esnatzeko ordua-n, berriz, Gezala da protagonista. Gezalak gela propioa du orain museoan, Sonia eta Robert Delaunayrekin elkarrizketan.
Erromerian gordeta egongo zela uste nuen, baina ezustean aurkitu nuen eraikin berrian, diseinuari eskainitako gelan.
Segituan joan nintzen amonaren bila.
Nobelan asmatu egin nuen Artetak nire amona margotu zuela. Hantxe zegoen ustezko amama, inoiz baino irribarretsuago, ni ikusteaz poztuko balitz bezala.
Gaur New Yorkera itzuliko naiz. Sei orduko aldea dagoenez eta egunaren alde egingo dudanez hegan, 30 orduko eguna izango da gaurkoa.
Nire urtebetetzea, hain zuzen.
