Inguru-minguru eta itzuli askoren ondoren, azkenik iritsi da epaiketa fasera Osakidetzako oposizioetako filtrazioen auzia. Alta, urardoturik eta garai batean izan zuen eskalatik urrun heldu da kasua epaiketara: LAB eta ESK sindikatuek akusazio partikular gisa salaturiko hemeretzi pertsonetatik, bi baino ez dira epaiketa fasera iritsi. Mediku bat eta oposiziogile bat dira horiek. Oposiziogilea medikuaren semearen bikotekidea zen, eta «senidetza harreman berezi» horrengatik erabaki zuen auzitegiak haien aurkako akusazioei eustea, ESKko bozeramaile Patxi Nicolauk azaldu duenez.
Gainerako hamazazpi akusatuen aurkako auzibideak artxibatu zituen Arabako Probintzia Auzitegiko 2. atalak, akusatu horien artean zeuden mediku eta oposiziogileen artean delitu zantzurik emango lukeen halako harreman berezirik ez zelakoan. «Halako harremanak egon, badaude: espezialitate batean oposiziogile batek erresidentzia egin zuen epaimahaiko mediku batekin, beste batean oposiziogileak epaimahaiko kide batekin lan egin zuen... Baina epaileek ez dute hor harreman susmagarririk ikusi», deitoratu du Nicolauk.
Hain zuzen ere, epaiketaren hasieraren aurrean sentsazio «gazi-gozoak» dituztela adierazi du Nicolauk: «Batetik, pozik gaude ESKk duela zortzi urte hiru anestesistekin batera aurkezturiko salaketak hasi zuen bidea ixten delako, eta filtrazioen ustezko bi erantzule epaituko dituztelako. Bestetik, hasiera batean ikerketak dozena bat espezialitateri eragiten zien, ia hogei bat akusaturekin, eta, bide luze eta oso malkartsu baten ostean, espezialitate bakarreko bi pertsona iritsi dira epaiketara».
ESKko eledunaren ustez, epaiketako tirabirek erakusten dute «sarri errealitate judiziala eta soziala ez datozela bat». Epaitegietan izandako emaitza eskasarekin alderatu du oposizioetako filtrazioen auziek beste esparruetan izandako eragina: «Asebeterik gaude, zortzi urteren ondoren, sindikatu honek lortu duelako halako filtrazioak ahalbidetu zituen lan eskaintza publikoaren eredua bukatzea». Nicolauren ustez, ESKk eta LABek bultzaturiko akusazio partikularrak erakutsi zuen Osakidetzen bazela filtrazioak egiten zituen sistema bat, eta filtrazioen polemikaren ondoren izandako azterketa eredu aldaketak horren amaiera ekarri du.
Zigor eskaerak
Garaiko Osasun sailburuak, Jon Darponek, dimisioa eman izana ere sindikatuen garaipentzat jo du Nicolauk. Aitzitik, ESKren eledunak adierazi du «harritzekoa» dela Alberto Martinez egungo Osasun sailburua kargura iritsi izana, «auziari hasiera eman zioten anestesiako espezialitateko epaimahaietan baitzegoen». Epaiketara iritsi diren akusatuak, ordea, ez dira anestesiako espezialitatekoak, kirurgia plastikoko espezialitatekoak baizik. Donostia ospitaleko mediku bat eta oposiziogile bat dira akusatuak.
Ikusi gehiago
Esan bezala, oposiziogilea medikuaren semearen bikotekidea zen oposizioak egin ziren garaian. Fiskaltzaren arabera, medikuak emakumeari kirurgia plastikoko espezialitateko probako galderak filtratu zizkion, eta horregatik atera zuen hain emaitza ona proba horretan. Ustezko filtrazio horren harira, bi urteko kartzela zigorra eskatzen du fiskaltzak medikuarentzako, eta urtebetekoa oposiziogilearentzako. Bi akusatuek aurrekaririk ez dutenez, errudun jota ere ez lirateke kartzelan sartuko. 2016-2017 urteetako LEPari dagozkio akusazioak. 2018an egin zituzten proba horiek.
Bide luzea egin du auziak epaiketa fasera iritsi arte. 2024an erabaki zuen probintzia auzitegiak hemeretzi akusatuetako hamazazpiren aurkako auzibideak artxibatzea. Aurtengo apirilera arte ez zuen jakinarazi auzitegi horrek geratzen ziren bi akusatuak epaiketa aurreko saiora deituko zituela, baina saio hori bertan behera geratu zen hasiera batean, kasua epaitzekoak ziren hiru epaileek parte hartzeari uko egin ziotelako. Azkenik, epaiketa aurreko saio berrian fiskaltza eta defentsak ez ziren akordio batera iritsi, eta, horren ondorioz, epaiketa hasi da gaur. Ikusteko dago zein emaitza izango duen garaian zalaparta handia eragin zuen kausa haren azken oihartzun apal honek.
