Donald Trumpekin, ezin jakin. Etxe Zuriko maizterrak gauza bat esaten du une batean, eta egun batzuetara, are, ordu bakan batzuetara, kontrakoa esan dezake. Horrela jokatzen du munduko potentzia ekonomiko eta militar nagusiko presidenteak. Ostiralean adierazi zuen AEBek ez zutela Iranekin negoziatuko, aiatolek amore ematea besterik ez zutela onartuko; eta gaur, ordea, Iranekin hitz egiteko prest egon daitekeela esan du, Fox telebista katean egin dioten elkarrizketa batean.
Batek iso, besteak arre; horrela ari dira aldeak. Iranek erantzun egin die Trumpek «gerra bukatzear» dela esanez egindako adierazpenei, eta nabarmendu haiek erabakiko dutela gerra noiz bukatuko den. «Gerra hedatzeko prest gaude», azpimarratu du Guardia Iraultzaileak gaur goizaldean ohar batean, Irango Fars berri agentziak zabaldu duenez. Horrenbestez, erronka jo diote AEBetako presidenteari, hark esan baitzuen atzo «ia bukatuta» zegoela gerra.
Teheranek, nahiz eta duela egun batzuk kontrakoa esan zuen, ez du gatazka eteteko asmorik. «Gure misilak gerra hasi zenean baino indartsuagoak dira orain». Otsailaren 28an, AEBek eta Israelek eraso egin zioten Irani, airez, eta Iranek kontraerasora joz erantzun du. Dena den, alde bateko eta besteko hildakoen kopuruak argi erakusten du nagusitasun militarra nork duen: azkeneko hamar egunetan, Israelen eta AEBen erasoek gutxienez 1.300 pertsona hil dituzte Iranen; kontrara, Teheranen kontraerasoak AEBetako zazpi soldadu eta Israelgo bat hil ditu, eta beste 11 lagun Israelen. Horiei guztiei gehitu behar zaizkie tarte horretan Israelek Libanon hildakoak: 500 lagun inguru, iturri ofizialek diotenez.
Iranek ez du amore emateko asmorik, eta Guardia Iraultzaileak argudio bat plazaratu du horretarako: «Segurtasuna edo segurtasunik eza denontzat izango da». Eta ematen du, gainera, ustezko negoziazio batzuei ere uko egiten diela. Abbas Araghtxi Irango Atzerri ministroak hori esan dio gaur PBS News AEBetako telebista kateari, AFP France-Press berri agentziak jaso duenez. Adierazi du, bide batez, gerran jarraitzeko prest daudela. «Hau ez da gure gerra; ezarri egin digute».
Ikusi gehiago
Jarrera hori, beraz, neurri batean behintzat ez dator bat Masud Pezexkian Irango presidenteak joan den larunbatean agertutakoarekin. Iragarri zuen ez diela erasoko Ekialde Hurbileko herrialdeei, AEBek ez badiete herrialde horietan dituzten base militarretatik erasotzen; hori bai, Washingtonek berdin jarraituz gero, kontraerasoan segituko dutela gaineratu zuen Irango presidenteak. Trumpek ez zituen kontuan hartu adierazpen horiek, eta aurreratu zuen, negoziazio aukerak bazteartzearekin batera, Iran gogor bonbardatuko dutela.
Israelen presioa
Araghtxik pentsatzen du, baina, «porrot» egin dutela Israelek eta AEBek, erasoaldia hasita: «Uste zuten bizpahiru egun beharko lituzketela erregimena aldatzeko, garaipen azkar eta argi bat lortzeko, baina ez dituzte beren helburuak bete, eta orain, hamar egun geroago, helbururik ere ez dutelakoan nago». Israelek segitzen du bai Teheran bonbardatuz, bai irandarrei eskatuz sistema eroraraz dezatela. Hori egin dute Mossadek eta Benjamin Netanyahuk, nork bere aldetik. Zerbitzu sekretuk mezu hau kaleratu dute Telegrameko beren kanalean: «Pauso bat besterik ez da gelditzen. Bat egin zu zeu bezala erabaki zuzena hartu duten pertsonekin. Zuk eta zure familiak zain dute etorkizun hobe eta seguruago bat Iran berrian, gurekin batera. Jarri gurekin harremanetan modu seguru batean». Lehen ministroak ere antzeko mezu bat plazaratu du, ospitale batera egindako bisita batean.
Libanoko egoera humanitarioaz ohartarazi du OME-k
Iranen aurkako bonbardaketek gerrara bultzatu dute Libano, Israelek egoera baliatu baitu iparraldeko bizilagunaren kontrako erasoaldia areagotzeko. OME Osasunaren Mundu Erakundeak herrialde horretan duen ordezkari Abdinasir Abubakarrek egoera humanitarioaz ohartarazi du gaur sare sozialetan, eta azken asteko gertaerek zer ondorio utzi dituzten plazaratu: 667.000 desplazaratu eragin dituzte, eta bonbardaketengatik 84 adingabe hil dira. UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariak gaur ohar batean gogorarazi du, bide batez, gerrak bere horretan jarraitzen badu, desplazatu kopuruak gaindituko duela Israelen eta Hezbollahren aurreko gatazkak (2023-2024) eragindakoa: 886.000 pertsona.
Horren guztiaren harira, Irango Atzerri ministroak adierazi du Mojtaba Khamenei lider goren berri aukeratzea kolpea izan dela AEBentzat eta Israelentzat. Igandean jakinarazi zuten Ali Khameneiren lekua hartuko zuela; hau da, aire eraso batean otsailaren 28an hildako buruzagiaren semeetako batek hartu du azken ia 40 urteotan Irango lider gorena izandakoaren lekua. Eta Trumpek hainbat elkarrizketa eman zituen atzo, baita agerraldi bat egin ere. «Ez dute ez itsas armadarik, ez komunikatzeko gaitasunik, ez aireko indarrik. Misilak sakabanatuta dauzkate. Haien droneak eraitsiak izaten dira, halakoak fabrikatzeko lantegiak suntsituak. Militarki, ez dute ezer», bota zuen CBS telebista katean, eta hau gehitu, gerrazale: «Hain gogor joko ditugu, ez haiek eta ez inork ezingo baitu munduko eremu hori lehengoratu».
