Denbora laburrean asko hedatu da AEBek eta Israelek Iranen aurka abiatutako erasoaldia. AEBek Persiar golkoan dituzten base militarren eta Israelgo zenbait eremuren aurka egiten ari da Teheran, eta harekin bat egin du Libanoko Hezbollah milizia xiitak, Israel bonbardatzeari ekin baitzion atzo. Hala, eskualde osora zabaldu dira aire erasoak, eta Israelek abagunea probestu du Libano hegoaldean, mugan, tropa gehiago zabaltzeko. Horixe jakinarazi du gaur Israelgo armadak, «defentsarako operazio bat» dela argudiatuta.
Gazako sarraskiaren harira, milizia xiitak eta Tel Avivek menia bat hitzartu zuten 2024ko azaroan; ordutik, tropa kopuru mugatu bat baino ez du eduki Israelek Libanon: bi herrialdeen arteko mugan, bost puntutan. Libanoko Orient-Le Jour egunkariak jakinarazi duenez, Israelek tankeak eta hondeamakinak sartu ditu herrialdean, eta tiro hotsak entzun dira gauean. Israelgo armadaren arabera, «segurtasun geruza bat» eratzea da helburua, eta ohartarazi du Hezbollahren erabakia izan dela Iranen izenean jardutea eta erasoaldian sartzea; eta, hortaz, «bere ekintzen ondorio guztiak» onartu beharko dituela. Hain justu, Israelek gogor bonbardatu zuen atzo Libano hegoaldea, eta 52 pertsona baino gehiago hil zituen.
Egunetik egunera gehiago korapilatzen ari da AEBen eta Israelen operazio militarra. Azken orduetan, AEBek Riaden duten enbaxada bonbardatu du Teheranek; Iranen aldeko Irakeko milizia batek Washingtonek Arbilen (Kurdistan) duen base militarrari eraso dio; eta AEBek Irango Guardia Iraultzaileko bost kide hil dituzte beren azpiegitura militar baten kontrako eraso batean, besteak beste.
Ikusi gehiago
Gatazka hartzen ari den norabidea ikusita, ziurgabetasuna da nagusi, eta erasoak eskualdetik harago zabalduko ote diren kezka gero eta nabariagoa da nazioartean. Horren inguruan galdetu diote, hain justu, Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroari, AEBetako Fox News telebista katean, eta honela erantzun du hark: «Litekeena da Iranen aurkako ofentsibak luze irautea, baina ez da urteetako gerra amaigabe bat izango; ekintza azkarrak eta eraginkorrak egingo ditugu».
Erasoaldia amaitzeko baldintza gisa, Washingtonek negoziazioetarako gonbita egin zion Teherani, nahiz eta AEBek eraso egin baino lehen dagoeneko abian zeuden Iranen programa nuklearrari buruzko elkarrizketak. Iranek, ordea, ez dauka AEBekin gehiago hitz egiteko asmorik, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkariak atzo adierazi zuenez.
Kontrara, AEBek eta Israelek eraso egiten segituz gero Ormuzko itsasartea itxiko duela egin du mehatxu Teheranek, eta, Irango Guardia Iraultzaileak gaur jakinarazi duenez, bete dute esandakoa: itxi egin dute nabigazio ibilbide hori. Munduko petrolio guztiaren %20 igarotzen da hortik.
«Erregimen aldaketa»
Iranen «erregimen aldaketa bat» eragin nahi izatea egotzi die Txinak AEBei eta Israeli. Txinako Atzerri Ministerioko bozeramaile Mao Ningek egin ditu adierazpen horiek, goizean emandako prentsaurreko batean, eta nabarmendu du AEBen eta Israelen ofentsibak «urratu» egiten dituela nazioarteko zuzenbidea eta nazioarteko harremanen «oinarrizko arauak». Gatazkaren harira, hiru pauso emateko deia egin du: operazio militarrak berehala etetea, negoziazioak eta eztabaidak berriz abiatzea eta aldebakarrez hartzen diren erabakiei kargu hartzea.
