Elimberri bikotearen estreinako diskoko pieza bat, Xabier Badiolaren ‘Leiho ondoan xori bat’ bigarren diskoko beste bat, Isuoren ‘Suzko ikurra’ laneko bat… Sugramas taldearen ‘Black Storm Saioak’ bi kantuko singletik aukeraturikoa eta Meison taldearen ‘Ultrapop’ estreinako laneko beste bat ere entzungo dugu. Eta, beti bezala, haien murmurioak ere bai.
‘Lurra ikutu barik’ diskoa plazaratu zuen Ruper Ordorikak iazko urte hondarrean. Mintzatu zaigu diskoak egindako bideaz, baina baita bere ibilbideaz ere; solastu da egungo musikaren norabideaz, eta bere kezkez eta zalantzez. Hitz egin du beti kantuaren alde, eta oroitu du gogominez bere anaia Jonan ere. Saio honekin agurtuko gara uda ostera arte. Udaldi eta musika on!
Ekainaren 27an, larunbatarekin, kontzertua emango du Arberatzen (Nafarroa Beherea), EHZ jaialdian, Niña Coyote eta Chico Tornado taldeak. Biko horretako bateria jotzaile Ursula Strong elkarrizketatu dugu, eta larunbateko zein igandeko euskal taldeen partaidetza aipatu dugu, talde bakoitzaren kantu banarekin.
MurMur saio berezia da honakoa, EHZ jaialdiaren egitaraua errepasatzeko baliatu baitugu. Lehen saio honetan ekainaren 26ko egitaraua errepasatuko dugu, euskal taldeei erreparatuz. Gainera, XAK (Paxkal Irigoien) musikaria eta Maiena Uharte antolakuntza taldeko kidea elkarrizketatu ditugu.
‘Egin ez dugun guztia’ diskoa plazaratu zuen Vibora laukoteak otsailean. Lan bortitza bezain ederra. Taldeko kide Jorge Gonzalez (baxua) eta Xabi Arratibel (gitarra, ahotsa) izan dira gurean, eta aritu dira edertasunaz, malenkoniaz, soinuaz eta beste.
IbonRg-k eta Enrique Hurtadok Jon Miranderen ‘Zakhur hil bati’ poema musikatu dute; kantu horretatik abiatuta entzungo ditugu Fran Lasuen, Izukaitz, Imanol Lartzabal eta Georges Moustaki eta beste zenbait ere. Baita ere, Kattalin eta Nenufarrak-en, Marte Lasarteren eta Katiuskak-en azken kantuak ere.
Talde berezia eta bakarra da Big Boy, unibertso propio bat bere horretan. ‘Animaliak’ 19 minutuko pieza eta ‘Hildako anonimoak’ diskoa plazaratu dituzte kolpe batean. Musikaz, umoreaz, haize sekzioen garrantziaz eta beste solastu gara haiekin.
Ibon Salaberriak, Keu Agirretxeak eta Joseba Irazokik jarri dute MurMur saioaren lehen puntua, euren azken lanetako kantu bana ekarri baitugu saiora; Baga-Biga kantu ikonikoaren hainbat bertsio harilkatu ditugu eta Triggeren berriena, Big Boy-ren itzulerako kantu bat zein Gailü eta Nakarrek elkarrekin ondutako pieza bat ere entzun ditugu… eta haien guztien murmurio-oihartzunak ere bai.
AEBetan zehar egindako bidaia bat dokumentu musikal bilakatu dute Lide Hernandok (Bele) eta Iñigo Etxarrik. New Yorken hasi eta Chicagora lehenik, eta handik New Orlensera gero. Hotelez hotel, bluesaren eta musika beltzaren beste hainbat aldaeraren altzora. ‘Lurpeko trenbidea’ diskoa ondu dute esperientzia horretatik abiatuta, ahots eta gitarra, bertsioz-bertsio.
Bitan banaturiko saioa da honakoa: grabitatearekin loturikoa izango da aurrena. Grabitateak nola hala lotzen gaitu musikak ere, balio izaten du grabitatearen pisuaz askatzeko ere. Grabitatearekin loturiko kantuak dituzu Gaurko ‘MurMur’ saioan. Bigarren zatian askeago aritu gara, eta entzungo ditugu Alguillo eta Alkimistak, Koska eta ODIK, besteak beste.
‘Leiho ondoan xori bat’ bigarren diskoa plazaratu berritan jaso dugu Xabier Badiola gitarra jotzaile eta kantu sortzailearen bisita. Aritu gara txoriez, letragintzaz, Nick Drakez, haurtzaroko lehen kantuez ez eta beste hainbat kontuz. Entzun eta egin murmur!
Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Bihar abiatuko da lehenbiziko fasea, Hazparnen, eta abenduaren 20an jokatuko da finala, Iruñean. 50 bertsolari, 14 gai jartzaile, 21 epaile eta hamaika boluntario arituko dira txapelketan, eta BERRIAk horren berri luze eta zabal emanen du. Iratxe Muxika Karrion kultur kazetaria izanen da berriemaileetako bat, eta hark eman dizkigu txapelketari buruzko xehetasun guziak.
Kaleko Afari Solidarioen debekua du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Uztaila hondarrean Donostiako Udalak afari horiek debekatu zituen, eta taldeko kideek ogitartekoak banatzeari ekin zioten. Ordutik Poliziaren jazarpena salatu dute. Giro horretan, bi migratzaileren kontra tiro egin dute Gipuzkoako hiriburuan, aire konprimatuko armak erabilita. Kaleko Afari Solidarioez, debekuaz eta horren ondorioez hitz egin digu Maddi Iztueta Olano BERRIAko gizarte gaietako kazetariak.
Autodeterminazio eskubideari buruzko memorandumadu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Michelle O'Neill Ipar Irlandako lehen ministroak, Rhun ap Iorwerth Galeskoak eta John Sweeney Eskoziakoak agerraldia egin dute Mary Lou McDonald Sinn Feineko buruarekin batera, eta elkarlanean aritzeko memoranduma sinatu dute denek. Hori bai, haien alderdien izenean egin dute, ez gobernuburu bezala. Nolanahi ere, irudia oso indartsua da, aurretik ikusi gabekoa. Dennis Sorondo EHUko ikerlari eta irakaslea memorandumaz eta hiru nazio horien egoeraz aritu zaigu.
Bada gauza bat On Kixote eleberriak, Xabiertxo testuliburuak eta Santa Mariari egindako 209. kantigak konpartitzen dutena: mise en abîme-a. Nola? Ez dakizula zer den? Eta zer ari zara bada Nire izena X da atala entzun gabe beste hau entzuten? Pausatu hau, entzun hura eta zatoz bueltan, hemen itxoinen zaitugu.
Lazkao Txiki du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Duela ehun urte sortu zen Joxe Migel Iztueta bertsolaria, Lazkaon, eta 1993an hil zen Donostiako ospitalean. Mutilzahar graziosoaren irudia gailendu zitzaion arren, bere minei serio kantatu zien, eta bertsozaleek haren jenialtasuna, magia eta traszenditzeko gaitasuna aitortzen diote. Garbiñe Ubeda BERRIAko kultur kazetariak hitz egin digu Lazkao Txikiri buruz.
Parketik paseatzen gabiltzala, Eleanor Roosevelten irudiaren aurrean geratu gara. Elizako santuei eskatzen zaien legez, Nereari otu zaio Eleanorri zorte ona eskatzea.
—Egia esan, –esan dit– Eleanorri sekula ez diogu ezer eskatu. Migrariei laguntzeko seguru egokiagoa dela.
Irudia lorategi txiki batean dago, eta lurrean haren hitz batzuk irakur daitezke. Giza eskubideak etxetik gertu hasten direla dio, leku txikietan; han bilatzen dituela gizon, emakume eta haur bakoitzak justizia, aukera eta duintasun bera.
Roosevelt anderea ahaztuta geneukan etxeko atea jo dutenean. Ate aurrean Whole Foodseko zortzi poltsa zeuden.
—Noiz egin duzu erosketa? —galdetu dit Nereak.
Ezetz esan diot, nik ez dudala ezer eskatu. Okerreko etxera ekarri dituzte itxuran. Poltsetan begiratu eta ez zen izenik ageri. Auzokoei galdetu diegu, baina inork ez zekien ezer. Dendara deitu dugu azkenik. Esan digute okertu egin direla. Janaria nora eraman galdetu diegu. Ezetz, jatekoa galdu egingo dela eta guretzat geratzeko; beraiek arduratuko direla benetako erosleari poltsak berriro eramateaz.
—Ikusi duzu? Eleanorrek kasu egin digu —esan dit barrez Nereak.
Astebeteko jana, debalde. Egia esan, eskertzen da hain garestia den hiri batean. Poltsak zabaldu ditugu: arraina, arrautzak, arroza, fruta eta barazkiak. Benetako altxorra.
Tira, kakahuete-gurina ere bazetorren. Horrekin ez du asmatu Eleanorrek.
