Kukuarena. LANARTEAN

Ez gatoz Paristik

Kukuarena

2023ko azaroaren 17a

Lanartean

Kukua kantuan entzun orduko eskua sakelera sartzen baduzu, ezagutzen dituzu haren koplak: udaberrian lehen aldiz entzutean poltsikoan dirurik baldin badaukazu, urte osoan sosak izango dituzula dioten horiek. Kukuari bestelako koplak ere jarri izan zaizkio, baina. Besteren habiatik arrautza bat bota, berea errun eta ospa egiten duelako kuku amak. Eta arrautza horretatik irten orduko, kuku-kumeak habiakide dituen txitoak amildu egiten baititu, parasitatzen duen habiaren zaindariek ahalik eta ugarien eman diezaioten jaten.

Atal gehiago

Bihotzondokoak

2025eko maiatzaren 22a

Bihotz bat taupaka.

Amateur hitza kulunkatzen.

Amateurrez hitz egitera baikatoz oraingoan.

Merkatu logikak moldatutako kultur ereduak uzten dien tarte gero eta estuagoaz.

Kulturgileen eta komunitatearen arteko loturaz.

Gure kultur sistemaren balizko arritmiez.

Ustezko basamortuez

Uste basatiez.

Laburbilduz: segidako elektrokardiograman ageri den guztiaz.

00:00:00 00:00:00

Espazioa

2025eko apirilaren 3a

Bazen behin eztanda handi bat. Baziren gero izarrak, planetak, zulo beltzak...

Eskolan erakutsi ziguten.

Espazioan mututasuna nagusi dela ere bai.

Dardarak badiren arren, ez dagoelako garraiatuko dituen airerik, bitartekaririk.

Eskolatik kanpo ikasi genuen antzeko zerbait gertatzen dela kulturaren gure galaxian ere. Unibertso honetakoak garela, geuretik dardarak sortzen, baina espazioak ez digula oihartzun egiten.

Eta gure kultura planeta beregain, satelite, asteroide edo Saturnoren eraztunetako harri puska ote den... Teoria ezberdinak daude.

00:00:00 00:00:00

Apo, epe, epai

2025eko otsailaren 20a

Aizkoraren epaia erraldoiaren kontra.

Enborra eraitsi arte zartaka.

Eta enborra ohol, ohola mahai, mahaia epaimahai.

Erakunde publikoek antolatutako sarien eta beken banatzeko.

Gaur gaurkoz, sortzaileen eskubideen erauzketan zaildutako sistema bat.

Sortzailea apo sentiarazteraino.

00:00:00 00:00:00

Ogiaren bidea

2025eko urtarrilaren 9a

00:00:00 00:00:00

Ispilua

2024ko azaroaren 14a

Dinosauroa iratzarri zenean, matxismoak han segitzen zuen.

Eboluzio behar handirik gabe.

Dinosauroa iratzarri zenean, kulturaren ispiluak han segitzen zuen.

Arrakala askorik gabe.

Gizarteari isla egiten.

00:00:00 00:00:00

Deskonexioa

2024ko urriaren 17a

Zenbaterainoko plaza eskaintzen zaio euskal kulturari Euskal Herriko hedabideetan?

Plaza horren neurria zenbateraino da herritarron kultur ohituren moldatzaile, zenbateraino kultur ohituron ispilu?

Mundu gero eta konektatuago ꟷeta globalizatuagoꟷ honetan, zenbateraino normalizatuko dugu gure kulturarekiko deskonexioa?

Etengabeko eraldaketak eta informazioaren gizarteak bizi gaituztela errepikatzea ez delako aski, kultura transmititzea eta biziaraztea ere mundua eta gizartea egiteko modu eraldatzaile bat dela ahazten badugu.

00:00:00 00:00:00

Sokak eta pasilloak

2023ko abenduaren 28a

Gasteizko Legebiltzarreko pasilloetan luzaz joan-etorrian ibili eta iritzi publikoan eztabaida zakarrak eragin ostean, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Hezkuntza Lege berria onartu berri dute. Plaza politiko horretan eta beste zenbaitetan landutako legeek eta curriculumek gure kultur kapitala belaunaldi berrienganainoko eroale lana erraztuko ote duten, gero eta gehiagotan eteteko zorian dirudien kultur soka indartu ala ahuldu egingo ote duten, eragile ugariren gogoetagai da. Baita akuilu ere, gure hizkuntzaren eta kulturaren biziraupena ikastetxeetan ere jokatzen baita. Horren isla dira, besteak beste, Euskal Herriko ikasgeletan azken hamarkadetan aktibatu diren hainbat ekimen.

00:00:00 00:00:00

Sara

2023ko abenduaren 11

Hitz egiteko gaitasunak eta irudimenak egiten omen gaituzte humano. Hitz egiteko eta gure irudimenaren milioika emaitza prozesatzeko gaitasuna erantsi diegun makinak ere adimendunak al dira, beraz? Zein etorkizun opa digute Adimen Artifizialaren sustatzaile nagusiek, gure datuen kudeaketa negozio bihurtu duten multinazionalek? Itsu-itsuan egin behar al dugu datu kopuru erraldoiak kudeatzen trebatutako produktu informatikoen alde? Zein ondorio izan dezake gure iruditeria kolektiboa halako programen esku uzteak? Benetan sinesten al dugu makinek salbatuko dutela euskaldunon komunitatea?

00:00:00 00:00:00

Keinukariak

2023ko azaroaren 21a

Hauxe zen, beraz, kultur langilea izatea: Itzaltzea eta piztea.
Norbere Ogi Bideko puntu beltzak bide-orri ustez serioenetan sekula ez agertzea.
Euskal Artistaren Estatutua existitzen garenik ere ez dakiten Esne Bidetik kanpoko galaxiaren batetik etorriko zaigula nazkatu arte entzutea.
Intermitente, keinukari bilakatu nahi izatea.
Itzaltzea eta piztea.

00:00:00 00:00:00

Kukuarena

2023ko azaroaren 17a

00:00:00 00:00:00

Podcastak

Berria berriketan

Mundua aldatu zuen atentatua

Dorre Bikien aurkako atentatua du hizpide Berriketan saioaren atal honek. 25 urte igaro dira Al-Qaedak lau hegazkin bahitu, eta haietako hiru New Yorkeko Dorre Bikien eta Pentagonoaren aurka zartatu zituztela. Laugarrena bidean erori zen, bidaiarien eta atentatugileen arteko liskarra piztu zenean. Datu ofizialen arabera 2.977 lagun hil ziren. Tamaina horretako gertakari batek mundu osoko erredakzioak aztoratu zituen, eta hiru kazetarik kontatu digute nola bizi izan zuten egun hura. Enrique Zaldua Times aldizkariko kazetaria zen orduan, Jose Mari Pastor Euskaldunon Egunkaria-ko Mundua saileko arduraduna eta Amagoia Mujika Tolaretxipi Euskaldunon Egunkaria-ko kazetaria –gaur egun BERRIAko zuzendaria da–.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

Iparraldeak egin, Hegoaldeak ordaindu

Nepalgo eta Tibeteko uholdeen ondorioak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Iparralde Globalak igortzen du karbono dioxido gehien, eta Hegoalde Globalak jasaten ditu klima berotzearen ondorioz ugaritzen ari diren ezbeharren kalte handienak. Beraz, nork eman beharko luke ordaina? Iñaut Matauko Rada BERRIAko ingurumen gaietako kazetariak azaldu digu. Gainera, Eñaut Izagirre glaziologoak eman dizkigu uholdearen gakoak.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

Alarde parekidea: hain gertu eta hain urrun

Hondarribiko alardea du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Aurten 30 urte bete dira 26 emakume Kale Nagusiko soto batetik ezustean atera eta alardean parte hartzen saiatu zirela. Indarka bota zituzten. Gaur egun oraindik ez da alarde parekide eta publikoa lortu, baina desfilean nabarmena da Jaizkibel konpainia parekidearen aldekotasuna. Aitzindariei omenaldia egin zieten atzo. Maite Asensio Lozano BERRIAko kazetaria alardean izan zen, eta han gertatutakoez gain, emakumeen parte hartzearen aldeko borrokaren historia kontatu digu.

00:00:00 00:00:00

Euskal Herriko historia 100 objektutan

Denak kristau

1197. urteko egun buruzuri batek argitu du Iruñean. Nafarroako Erresumako buruzagi Antso VII.ak, Azkarra ere deitzen den horrek berak, kontu eta arreta handiz egindako lan bat jaso du jauregian: biblia bat da, bere enkarguz, beren-beregi eta espresuki egina. Pentsa liteke jauregiko tokirik zabalenean erakutsiko dutela, erran nahi baita jende gehien batzen den tokian, adibidez, egongela nagusian edo kapera gisa egokitutako areto batean. Ageri-agerian jarriko dute behintzat, bertan bizi den noble eta zerbitzari orok ikus dezan; baita bisitariek ere, jakina.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

Mezu erreakzionarioen oldea

Ceutan gertatutakoa eta migrazioa ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Inbasioa, migrazio krisia, migratzaile oldea, erasoa... halako hitz hiperbolikoak erabiltzen ari dira gertakari horri buruz aritzeko, eta horrek gertakariari begiratzeko maneran eragiten du. Krisi bat dago Ceutan, bai, baina migrazio krisi bat da edo bestelakoa? Migrazio fluxu bat edo induzitutako zerbait? Afera geopolitiko bat da? Xabier Aierdi Urraza soziologian doktore eta Begirune fundazioko presidenteak eman dizkigu auzi honen inguruko gakoak.

00:00:00 00:00:00

New Yorkeko munduak

Sator hizkuntza

Sator bat dago amaren baratzean. Lurra irauli eta ateratzen da inor zelatan ez duenean. Hori esan dit amak. Amaren sator hori izan dut gogoan uda partean. Konturatu bainaiz euskara sator baten modukoa dela.

00:00:00 00:00:00