Mundua bitan banatuta bezala kontatu zaigu XIX. mendea. Bidasoaz iparraldera, xuriak dituzu batetik eta gorriak bestetik. Bibaka eta kukuka emango dute mende amaiera bi aldeek: Le Réveil Basque leituko duzu edo Eskual Herria, gorria izatera, eta Eskualduna xuria bazara, Otsaldetarra zara ala Hiriart Urrutizalea. Horra herri bat bi hemisferiotan banatuta. Bestela esanda, errepublikaren faboreko zara ala elizaren aldeko.

Aitor Servier (Azkaine, Lapurdi, 1997). 8 urte zituenetik ari da bertsotan. Donibane Lohizuneko ikastolako bertso eskolan ekin zion bideari, eta, geroztik, zenbait bertso eskolatan aritu izan da, baita Eskolarteko Txapelketetan ere. 2014an eman zuen izena lehen aldiz Xilaban, eta joan den urtarrilean jokatutakoan laugarren izan zen.

Zein ezaugarri bete behar dira tradizionala izateko? Zerk egiten du objektu bat, ospakizun bat, doinu bat tradizio? Bertan sortua izateak? Egunerokoan sakon erroturik egoteak?

Denbora izan liteke eguneroko zerbait, behinola besterik gabe arrunta zena tradizional bihurtzen duen magia. Baina... zenbat denbora behar da horretarako? Urteak? Hamarkadak? Mendeak?

Idoia Anzorandia (Barakaldo, Bizkaia, 1983): Bertsotan eskualdean edo lagun giroan egiten duen arren, bere jardun nagusia gai jartzailetza da. Horretan aritzen da plazan, bai eta Bizkaiko eta Euskal Herriko bertsolari txapelketetan ere. Bertsolaritza irakaslea da hezkuntza arautuan. Bizkaiko Bertsozale Elkarteko zuzendaritza taldeko kide ere bada.

Iñaki Viñaspre (Abetxuku, Araba, 1984). Arabako Eskolarteko Txapelketan hasi zen garaikurrak batzen, bi aldiz jantzi baitzuen txapela —2001ean eta 2002an—. 2005ean sailkatu zen lehenengo aldiz Arabako Bertsolari Txapelketako finalerako, eta, orduz geroztik, finalista izan da aldiro. Bi aldiz jantzi du Arabako txapela: 2019an eta aurten. Bestalde, bertsoaren inguruko modalitate ugari landu ditu, besteak beste Bertso Rap, Bertso Tavern eta Bertxorakeritan deritzenak. Gai jartzaile, epaile eta irakasle ere aritu da. 

Beñat Larrori (1990, Iruri, Zuberoa) COVID-19aren pandemia garaian hasi zen bertsotan ikasten, lagunartean. Langintza horretan Dylan Inglisekin sakontzeko parada sortu zitzaion, eta telematikoki aritu ziren horretan. Gero, Zuberoako bertso eskolan eman zuen izena, eta aurten Xilaban parte hartu du. 2023an taldekako Xilaban parte hartu zuen, eta 2025ean ere aritu da, bakarka. Pastoral idazlea ere bada. Ofizioz, Xiberoko Botzako kazetaria da.