Podcastak

Kultura hegemonikoek ez dute historian aztarrika ibili behar izaten munduan hartu duten lekua justifikatzeko; horretarako behintzat, aski izaten dute oraina eta benetako errealitate bakarra omen den horrek eskaintzen dien alibia. Baina zer ematen die iraganak zibilizazio azpiratuei? Zer jaso lezakete populu menostuek, aitortzarik gabeko herriek edo aspaldi handitik datozen hizkuntza gutxietsiek, denboraren galbahean harrapatuta gelditu diren altxorrak agerira ateratzea lortuz gero...

Mendebaldeko Kurdistango gatazka du hizpide Berriketan saioaren atal honek. SDFren eta Siriako gobernuaren arteko tentsioa areagotu egin da azken asteotan, armadaren presioarengatik. Izan ere, Damaskok kurduen administrazio autonomoa desegin nahi du. Su-etena indarrean bada ere, egoera gori-gori dago, eta noiznahi lehertu liteke. Mendebaldeko kurduek bizi duten egoera eta gatazkaren testuinguru historikoa azaldu dizkigu Mikel Rodriguez BERRIAko editoreak.

Galdera hori egin genion geure buruari Trader Joe’s supermerkatura iritsi, eta kanpoan ilara luzea ikusi genuenean. Eraikin osoari buelta ematen zion ilarak, pandemia sasoian bezala.

Barrura sartzeko txanda iritsi zenean, ordea, erosle gutxi aurkitu genituen barruan. Ez zegoen jenderik, ez zegoelako janaririk. Apalategiak erdi hutsik zeuden. Arrazoia iganderako iragarritako ekaitza zen, hamarkadetako handiena omen. Hiritarrek probisioak hartu nahi izan zituzten.

Etxean geratzeko eta bero egoteko eskatu zigun alkateak. Eskolak ere ixteko agindu zuen astelehen honetarako.

New Yorken etxejabeak ordaintzen du berogailua. Lurrunezkoa da sistema. 1882an eraiki zuten, hiritarren bizi baldintzak hobetzeko. Kaldera handiak daude auzo bakoitzean, eta beroa hodien bidez iristen da etxeetara. Orduan, agintariek ongizate komunean pentsatzen zuten.

Larunbatean, kalean zero azpitik 20 graduko sentsazioa zegoela, Minnesotatik iritsi zitzaigun bideoa: bigarren manifestari bat hil dute muga-poliziek. Laguntzen ari zen, eskuan mugikorra. Gero, isiltasuna.

Non ote daude ongizate komunean pentsatzen zuten agintari haiek. Ez dut epeltasun hori sumatzen.

Etxegabeen egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Euskal Herrian ehunka lagun bizi dira karrikan, eta neguan haien egoera makurragoa da. Baliabide publikoak ez dira aski, eta herri mugimenduen lana ezinbestekoa izaten da. Iruñeko Katakrak liburu dendan etxerik ez duten 16 gaztek hartu dute aterpe, Negu Gorriak kolektiboaren kanpainaren barrenean. Ion Orzaiz BERRIAko gizarte gaietako kazetaria han izan da, eta egitasmoaren zein etxegabeen egoeraren berri eman digu.

Euskal Herriko gaztetxeen historia du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Duela 40 urte hasi ziren sortzen gune autogestionatu hauek, eta ereduak, antolatzeko erak eta bilakaerak askotarikoak izan badira ere, bi ardatzen gainean eraiki dira denak: batzarra eta autogestioa. Gotzon Hermosilla BERRIAko kazetariak azaldu dizkigu jakin beharrekoak.

Atal honetan denboraz hitz egin dute Aitzpea Leizaolak eta Peio Jorajuriak 'Pentsaketan' bideopodcast emankizunean.