Matematika

Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak

Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak

Hego Euskal Herriko ikasleen emaitza kaskarrez ohartarazi dute PISA txostenean. Mundu zabaleko datuekin osatzen den txosten horrek Hego Euskal Herriko ikasleen eboluzioa ere aztertzen du, eta agerian utzi du ikasleek behera egin dutela alor guztietan: zientzietan, matematikan eta irakurketan.

Adimen artifiziala: kezkak eta gogoetak

Adimen artifiziala: kezkak eta gogoetak

Adimen artifizialaren azken urteotako tsunamiak galdera eta kezka sakona eragin du gizartean. Unibertsitateko bi irakaslek gogoeta egin dute horren inguruan, BERRIAk antolatutako Ahomentan saileko mahai inguru honetan. Adimen artifizialaren aurrean, gizatasunaren alde egin dute.

Euskarazko azterketak zuzenduko dituztela-eta, mobilizazioak bertan behera utzi ditu Seaskak

Euskarazko azterketak zuzenduko dituztela-eta, mobilizazioak bertan behera utzi ditu Seaskak

Hainbat ikaslek iragarria zuen aurtengo Baxoko azterketan planto egin eta euskaraz erantzungo zituztela galderak. Orain, Hezkuntza Ministerioak Seaskari hitzeman dio azterketa horiek zuzenduko dituztela. 2028tik aitzina, gainera, azterketaren zati bat euskaraz egin ahal izanen da. Hori guztia dela eta, iragarritako mobilizazioak bertan behera utzi ditu Seaskak.

Maratoia, bi ordutik behera

Maratoia, bi ordutik behera

Duela gutxira arte gaindiezina zirudien marka bat hobetu du gizakiak, eta maratoi bat bi ordu baino gutxiagoan amaitzea lortu. Bi atletak egin berri dute, gainera, Londresko maratoian: Sebastian Sawek 1.59.30eko denboran egin zuen lasterketa, eta Yoif Kejelchak, berriz, 1.59.41ekoan. Zientziak, prestakuntzak eta oinetakoek lagundu egin dute erronka gainditzen.

Geometria fraktala: errepikapena, infinituraino

Geometria fraktala: errepikapena, infinituraino

Geometria fraktalaren bidez uler daitezke naturan arbitrarioak diruditen figura asko: zuhaitzak, hostoak, zainak, elur malutak... Benoit Mandelbrot matematikariak izendatu zituen fraktalak, duela 50 urte. 

Ordenagailu kuantiko erraldoia, Donostian

Ordenagailu kuantiko erraldoia, Donostian

Hiru bakarrik daude munduan: AEBetan bat, Japonian bestea eta Donostian hirugarrena. Espektatiba ugari dakartzan ordenagailu kuantiko bat inauguratu dute Gipuzkoako hiriburuan, IBMren System Two. 

Matematikak edertutako artea

Matematikak edertutako artea

Matematika da musikaren oinarrietako bat, eta musika, dantzarena. Geometria, konbinatoria eta topologia erabil daitezke euskal dantzetako mugimenduak eta kokapena deskribatzeko.

Zatikiekin adierazten da doinuen erritmoa, eta forma geometrikoekin irudikatzen dira formakuntzak.

Mende erdia baino gehiago kuboari biraka

Mende erdia baino gehiago kuboari biraka

Rubiken kuboaren bertsio klasikoa, 3x3koa, 1974an patentatu zuen Erno Rubikek, baina harrezkero etengabe ari dira sortzen formatu berriak: 2x2koak, 7x7koak, piramideak, dodekaedroak... Aljebraren bidez azal daitezke kuboaren mugimenduak, baita osatu ere.

Teknologia kuantikoaren oinarria, qubita

Teknologia kuantikoaren oinarria, qubita

Bigarren iraultza kuantikoaren muina dira bit kuantikoak. Haiek nola egin jo eta su ikertzen ari dira zientzialariak, eta oraindik ez da mota jakinen bat nagusitu.