Euskal sortzaileak amatasun eredu hegemonikoa kolokan jartzen ari dira. Ikerketa batek agerian utzi du diskurtso berriak sortzen ari direla. BERRIAk zenbait diziplinatako hiru artistarekin hitz egin du. 

Euskal Jaiak antolatzen hasi zirenetik 1990eko hamarkadara arte baserritar jantziak izan duen bilakaera ikertu du Ane Albisu Iriarte diseinatzaileak. Gipuzkoan eta emakumeen artean jantziak nolako transmisioa izan duen eta hamarkadetan zer gorabehera izan dituen jaso du Albisu Iriartek bere doktore tesian.

Ignacia Zabalo Ballarin XX. mendearen hasierako artista donostiarrak 'Nor-nai' ezizenaz sinatu zituen bere artelanak. Hala, emakumea zela ezkutatzen zuen, besteak beste. Euskal Irudigileak elkarteak eta Donostia Kulturak Zabalo omentzea erabaki dute, egindako lanagatik.