'Bat guztien, guztiak baten' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Akastasuna'.
Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.
Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.
'Esatearen arintasun harrapaezina' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, 'Afalaurreko kontuak'.
Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…
Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.
'Bat guztien, guztiak baten' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Akastasuna'.
Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.
Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.
Ez da, bada, egongo…
Ahaleginez eta ahalezinez' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Ipuina eta zenbakia'.
Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.
Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?
Andoni Tolosa ‘Morau’-ren kanta, Joan Manuel Serraten ‘Algo personal’ abestiaren bertsioa: ‘Tipo horiek ez ditut lagun-lagunak’.
Hitzen itzulpena: Maialen Berasategi Catalan.
Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.
Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.
New Yorkeko parkeetan asko dira loratzen diren arbolak. Udaberri oro, pare bat astez, parkeak lorez lehertzen dira, zelaietan eta adarretan hazten dira, zeru-lurretan.
Gereziondoak, sagarrondoak eta bestelakoak, lore zuri, gorri, arrosa eta morez.
Alta, laster hasten dira loreak erortzen, eta hiritarrek gustuko dute loreen alfonbra horretan etzan eta zuhaitzaren adarrei begira geratzea. Inork ez ditu loreak arbolatik kentzen; erortzen direnean bai, orduan sartzen dituzte liburu baten barruan eta etxera eramaten.
Aurrekoan, 72 kaleko metro geltokian, gerezi-loreen euria ikusi genuen. Sabaiko burdinazko babes-sare artetik loreak erortzen ziren: ez elurra, ez euria, duela gutxi arte bezala, loreak.
Bidaiariak begira geratu ziren, liluratuta, trena iritsi eta loreak aurretik eraman zituen arte.
Arbolen loreekin, bi astetan magia sortzen da hirian. Eta beharbada horregatik da magikoa: hauskorra delako, bizitza bera bezala.
Luzia Urigoitia 'Lutxi'-ren hilketa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Urigoitia ETAko kidea zen eta 1987an Guardia Zibilak tiroz hil zuen sarekada batean. Auzia zigorgabe gelditu zen eta haren memoria jazarria izan da. Auzi horri buruzko film dokumental bat aurkeztuko dute apirilaren 28an: 'Lutxi eta zuhaitza'. Lander Garro da zuzendaria, eta hark eman dizkigu auzi horri buruzko xehetasunak.
Trebiñuko auzia du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Araba erdian egon arren, administratiboki Burgosen menpe dago, eta horrek arazo handiak sortzen dizkie herritarrei beren egunerokoan. Trebiñu Araban integratzeko aldarriak indarra hartu du azken aldian, eta horren erakusle bihar Argantzonen ospatuko duten Trebiñu Eguna. Auzi honen inguruko xehetasunak azaldu dizkigu Peru Amorrortu Barrenetxea BERRIAko Gasteizko ordezkaritzako kazetariak.
Tu-K, Lekuko Fidagarriak eta Habia taldeen kantu berriak, eta haien murmurioak, besteak beste, The Cure, Xabier Lete eta Behi Bideko Andere Xuriak... eta 80etako techno-popa, noka egindako kantuak eta Beatriz Allende... Dena ‘MurMur’ saioaren atal honetan.
Irango su-etena du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ormuzko itsasartea ia erabat itxita dago, eta bien bitartean su-etena indarrean da AEBen eta Iranen artean. Lehenbiziko negoziazioak huts egin badu ere, aste bete dute oraindik zerbait adosteko. Israelek ez dio Libanori eraso egiteari utzi. Igor Susaeta BERRIAko Mundua saileko koordinatzaileak egoera zertan den azaldu digu.
'Kriptobro'-ak eta pop faxismoaren aurpegi berria ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Eskuin muturrak sare sozialak erabili ditu bere ideiak eta diskurtsoak bestelako itxura batekin zabaltzeko, eta plana ongi atera zaie. 'Kriptomundu' horrek nork osatzen duen eta nola funtzionatzen duen azaldu digu Ion Orzaiz BERRIAko gizarte gaietako kazetariak.
