Ezer ez eta festa
Ezer ez eta festa

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

Edukia eta gidoia: Irene Arrarats Lizeaga eta Maialen Berasategi Catalan.

Irakurketak: Arantxa Artola Aldanondo, Leire Errandonea Garcia-Larratxe, Mirentxu Larrañaga Sueskun, Ane Ubegun Goikoetxea, Nerea Urriza Lopez.

Muntatzea: Oli Artola Apeztegia eta Lara Madinabeitia Nanclares.

Musikaren hautaketa: Arantxa Artola Aldanondo eta Maialen Berasategi Catalan.

Musika:

‘Iparragirre abila dela’, Euskatalites
‘Euskaldunak; txakur eta haurrei euskaraz’, Morau                                                                                                                                                                                                                                                                                                              ‘Besterik ez’, Gorka Urbizu
‘Amsterdam’,  Xabier Lete
‘Otzanak’, Anari
‘Ez hitzik egin’, Olatz Zugasti
‘Barrutik, barrurantz’, Birkit ‘Nire euskaltasuna’ Imanol

Aipuetako musika:
‘Belengo albistiek’, Ines Osinaga
‘Iluna beltz’, Buffalo
‘Hotzikarak’, Petti
‘Admiror paries tenon cecidise ruinis quia tot scriptorum taedia sustineas’, Giranice
‘Malambo de dos gigantes’, Hutsun eta JEL Trio

Atal gehiago
Ezer ez eta festa

Galdetzen badidate, ez dakit

2025eko abenduaren 2a

Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.

Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Esatearen arintasun harrapaezina

2024ko ekainaren 4a

Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…

Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Hizkera mertzenarioa

2024ko maiatzaren 7a

Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.

Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.

00:00:00 00:00:00
Podcastak
New Yorkeko Munduak
New Yorkeko munduak

Eleanor

Parketik paseatzen gabiltzala, Eleanor Roosevelten irudiaren aurrean geratu gara. Elizako santuei eskatzen zaien legez, Nereari otu zaio Eleanorri zorte ona eskatzea.

—Egia esan, –esan dit– Eleanorri sekula ez diogu ezer eskatu. Migrariei laguntzeko seguru egokiagoa dela.

Irudia lorategi txiki batean dago, eta lurrean haren hitz batzuk irakur daitezke. Giza eskubideak etxetik gertu hasten direla dio, leku txikietan; han bilatzen dituela gizon, emakume eta haur bakoitzak justizia, aukera eta duintasun bera.

Roosevelt anderea ahaztuta geneukan etxeko atea jo dutenean. Ate aurrean Whole Foodseko zortzi poltsa zeuden.

—Noiz egin duzu erosketa? —galdetu dit Nereak.

Ezetz esan diot, nik ez dudala ezer eskatu. Okerreko etxera ekarri dituzte itxuran. Poltsetan begiratu eta ez zen izenik ageri. Auzokoei galdetu diegu, baina inork ez zekien ezer. Dendara deitu dugu azkenik. Esan digute okertu egin direla. Janaria nora eraman galdetu diegu. Ezetz, jatekoa galdu egingo dela eta guretzat geratzeko; beraiek arduratuko direla benetako erosleari poltsak berriro eramateaz.

—Ikusi duzu? Eleanorrek kasu egin digu —esan dit barrez Nereak.

Astebeteko jana, debalde. Egia esan, eskertzen da hain garestia den hiri batean. Poltsak zabaldu ditugu: arraina, arrautzak, arroza, fruta eta barazkiak. Benetako altxorra.

Tira, kakahuete-gurina ere bazetorren. Horrekin ez du asmatu Eleanorrek.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Gazara iritsi nahian, kosta ahala kosta

Askatasunaren Flotillak abiatu berri duen misioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Gazara iristen saiatzen den enegarren aldia da, oraingoan 'Kate Tenacity' ontzian. Atlantiko itsasoan hasi du bidea, eta irailaren 5ean iritsi zen Bilbora. Hiru egun beranduago abiatu zen atzera, eta Maddi Iztueta Olano BERRIAko kazetaria ontzira igo zen. Han bizitakoak kontatu dizkigu audio kronika bidez, baita azken unean izan duten ezustekoaren berri eman ere.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Mundua aldatu zuen atentatua

Mundua aldatu zuen atentatua

Dorre Bikien aurkako atentatua du hizpide Berriketan saioaren atal honek. 25 urte igaro dira Al-Qaedak lau hegazkin bahitu, eta haietako hiru New Yorkeko Dorre Bikien eta Pentagonoaren aurka zartatu zituztela. Laugarrena bidean erori zen, bidaiarien eta atentatugileen arteko liskarra piztu zenean. Datu ofizialen arabera 2.977 lagun hil ziren. Tamaina horretako gertakari batek mundu osoko erredakzioak aztoratu zituen, eta hiru kazetarik kontatu digute nola bizi izan zuten egun hura. Enrique Zaldua Times aldizkariko kazetaria zen orduan, Jose Mari Pastor Euskaldunon Egunkaria-ko Mundua saileko arduraduna eta Amagoia Mujika Tolaretxipi Euskaldunon Egunkaria-ko kazetaria –gaur egun BERRIAko zuzendaria da–.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Iparraldeak egin, Hegoaldeak ordaindu

Nepalgo eta Tibeteko uholdeen ondorioak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Iparralde Globalak igortzen du karbono dioxido gehien, eta Hegoalde Globalak jasaten ditu klima berotzearen ondorioz ugaritzen ari diren ezbeharren kalte handienak. Beraz, nork eman beharko luke ordaina? Iñaut Matauko Rada BERRIAko ingurumen gaietako kazetariak azaldu digu. Gainera, Eñaut Izagirre glaziologoak eman dizkigu uholdearen gakoak.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Alarde parekidea: hain gertu eta hain urrun

Hondarribiko alardea du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Aurten 30 urte bete dira 26 emakume Kale Nagusiko soto batetik ezustean atera eta alardean parte hartzen saiatu zirela. Indarka bota zituzten. Gaur egun oraindik ez da alarde parekide eta publikoa lortu, baina desfilean nabarmena da Jaizkibel konpainia parekidearen aldekotasuna. Aitzindariei omenaldia egin zieten atzo. Maite Asensio Lozano BERRIAko kazetaria alardean izan zen, eta han gertatutakoez gain, emakumeen parte hartzearen aldeko borrokaren historia kontatu digu.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Mezu erreakzionarioen oldea

Ceutan gertatutakoa eta migrazioa ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Inbasioa, migrazio krisia, migratzaile oldea, erasoa... halako hitz hiperbolikoak erabiltzen ari dira gertakari horri buruz aritzeko, eta horrek gertakariari begiratzeko maneran eragiten du. Krisi bat dago Ceutan, bai, baina migrazio krisi bat da edo bestelakoa? Migrazio fluxu bat edo induzitutako zerbait? Afera geopolitiko bat da? Xabier Aierdi Urraza soziologian doktore eta Begirune fundazioko presidenteak eman dizkigu auzi honen inguruko gakoak.

00:00:00 00:00:00
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA