Ahaleginez eta ahalezinez

Ezer ez eta festa

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

Edukia eta gidoia: Irene Arrarats Lizeaga eta Maialen Berasategi Catalan.

Irakurketak: Arantxa Artola Aldanondo, Leire Errandonea Garcia-Larratxe, Mirentxu Larrañaga Sueskun, Ane Ubegun Goikoetxea, Nerea Urriza Lopez.

Muntatzea: Oli Artola Apeztegia eta Lara Madinabeitia Nanclares.

Musikaren hautaketa: Arantxa Artola Aldanondo eta Maialen Berasategi Catalan.

Musika:

‘Iparragirre abila dela’, Euskatalites
‘Euskaldunak; txakur eta haurrei euskaraz’, Morau ‘Besterik ez’, Gorka Urbizu
‘Amsterdam’, Xabier Lete
‘Otzanak’, Anari
‘Ez hitzik egin’, Olatz Zugasti
‘Barrutik, barrurantz’, Birkit ‘Nire euskaltasuna’ Imanol

Aipuetako musika:
‘Belengo albistiek’, Ines Osinaga
‘Iluna beltz’, Buffalo
‘Hotzikarak’, Petti
‘Admiror paries tenon cecidise ruinis quia tot scriptorum taedia sustineas’, Giranice
‘Malambo de dos gigantes’, Hutsun eta JEL Trio

Gaiak

Euskara eta hizkuntzak

Atal gehiago

Galdetzen badidate, ez dakit

2025eko abenduaren 2a

Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.

Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.

00:00:00 00:00:00

AEKren bonus tracka (8): 'Afalaurreko kontuak'

2024ko ekainaren 7a

'Esatearen arintasun harrapaezina' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, 'Afalaurreko kontuak'.

00:00:00 00:00:00

Esatearen arintasun harrapaezina

2024ko ekainaren 4a

Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…

Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.

00:00:00 00:00:00

AEKren bonus tracka (7): 'Akastasuna'

2024ko maiatzaren 31

'Bat guztien, guztiak baten' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Akastasuna'.

00:00:00 00:00:00

Bat guztien, guztiak baten

2024ko maiatzaren 28a

00:00:00 00:00:00

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

00:00:00 00:00:00

AEKren bonus tracka (6): 'Ipuina eta zenbakia'

2024ko maiatzaren 17a

Ahaleginez eta ahalezinez' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Ipuina eta zenbakia'.

00:00:00 00:00:00

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

00:00:00 00:00:00

AEKren bonus tracka (5): ‘Tipo horiek ez ditut lagun-lagunak’

2024ko maiatzaren 10a

Andoni Tolosa ‘Morau’-ren kanta, Joan Manuel Serraten ‘Algo personal’ abestiaren bertsioa: ‘Tipo horiek ez ditut lagun-lagunak’.

Hitzen itzulpena: Maialen Berasategi Catalan.

00:00:00 00:00:00

Hizkera mertzenarioa

2024ko maiatzaren 7a

Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.

Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.

00:00:00 00:00:00

Podcastak

Euskal Herriko historia 100 objektutan

Hezur-oihalen eszeneratzea

Ongi etorri Arabako Arte Ederren museora. Begien parean izango duzu laster orain arte ikusi duzun instalazio berezienetako bat. Akaso “instalazio” ez da hitzik egokiena sortua izan zen garaian kokatuz gero, oso zaharra baita ikustera zoazena, baina jartzen diogun izena jartzen diogula, ez zaitu epel utziko.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

Zer diote PISAko datuek?

PISA txostenaren datuak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Hego Euskal Herriko ikasleek behera egin dute PISAk aztertzen dituen hiru gaietan: irakurmenean, zientzian eta matematikan. Hainbat aldagaik dute eragina ikasleen notetan, eta horiei erreparatu die Irati Urdalleta Lete BERRIAko hezkuntza gaietako kazetariak.

00:00:00 00:00:00

New Yorkeko munduak

Erantzuna

Arrebak deitu dit. Auto berria erostera joan dela kontatu dit.

Euskalgintzan egin du lan bizitza osoan, erretiroa hartu duen arte. Autoa zahar geratu zaiola eta, berria erostea erabaki du. Anaiak lagundu dio. Kamioizalea izanik, badaki zerbait motor kontuez.

Joan dira biak auto saltoki batera. Badute modelo bat gogoan, baina onena saltzaileari galdetzea otu zaie: zer dagoen berri, zero kilometroko autorik badagoen eta horrelakoak.

Gizon bat atera zaie. Gaztelaniaz agurtu ditu. Arrebak, edukazio handiz, galdetu dio ea euskaraz badakien. Ezetz. Ados. Orduan, ea saltzaile euskaldunik badagoen galdetu dio. Gizonak baietz, gaztetxo bat badagoela, baina une hartan kanpotik dabilela. Gainera, berak askoz gehiago dakiela autoei buruz.

—Nik ez dut sekula arazorik izan autoak saltzeko euskaraz jakin gabe —esan die harroxko.

—Bada, nik uste gaur izango duzula lehena —bota dio anaiak.

Eta biak atera dira dendatik.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

PSN tunelean harrapatuta

Belateko tuneletako lanak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Nafarroako Gobernuak iragarri du Acciona eta Oses enpresekin zuen kontratua eten, eta gelditzen diren lanak berriz adjudikatuko dituela. Aurretik itzal handiko lan publikoa izan da, ikerketa batzorde batek aztertu zuena, eta gaur gaurkoz Polizia ikertzen ari dena. Joxerra Senar BERRIAko politika gaietako kazetariak eman dizkigu labirinto honetan ez galtzeko jakin beharreko gakoak.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

Has dadila bertso besta!

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Bihar abiatuko da lehenbiziko fasea, Hazparnen, eta abenduaren 20an jokatuko da finala, Iruñean. 50 bertsolari, 14 gai jartzaile, 21 epaile eta hamaika boluntario arituko dira txapelketan, eta BERRIAk horren berri luze eta zabal emanen du. Iratxe Muxika Karrion kultur kazetaria izanen da berriemaileetako bat, eta hark eman dizkigu txapelketari buruzko xehetasun guziak.

00:00:00 00:00:00

Berria berriketan

Geldi, utzi janari guzia lurrean!

Kaleko Afari Solidarioen debekua du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Uztaila hondarrean Donostiako Udalak afari horiek debekatu zituen, eta taldeko kideek ogitartekoak banatzeari ekin zioten. Ordutik Poliziaren jazarpena salatu dute. Giro horretan, bi migratzaileren kontra tiro egin dute Gipuzkoako hiriburuan, aire konprimatuko armak erabilita. Kaleko Afari Solidarioez, debekuaz eta horren ondorioez hitz egin digu Maddi Iztueta Olano BERRIAko gizarte gaietako kazetariak.

00:00:00 00:00:00