Ezer ez eta festa
Ezer ez eta festa

Bat guztien, guztiak baten

2024ko maiatzaren 28a

“Ze ederra” esan, edo zera esan: “askoz hoberik ezin liteke ederrenera jota ere”: gauza bera esateko bi modu, neutro samarra lehena, txirritatarra bigarrena. Ez dago alde txikia.

Hizlari pipertsuek piperra non duten jakin nahirik, enfasi negatibo horretaz, kiasmoaz, hitz eratorpenaz, konparazio ihartuez eta halako beste hizkuntz baliabide adierazkor batzuez arituko gara saio honetan, adibide ugariz kantu-kontari, Orhiko txoria baino alaiago.

Edukia eta gidoia: Irene Arrarats Lizeaga eta Maialen Berasategi Catalan.

Irakurketak: Arantxa Artola Aldanondo, Mirentxu Larrañaga Sueskun, Ane Ubegun Goikoetxea, Nerea Urriza Lopez.

Muntatzea: Oli Artola Apeztegia eta Lara Madinabeitia Nanclares.

Musikaren hautaketa: Arantxa Artola Aldanondo eta Maialen Berasategi Catalan.

Musika:
‘Iparragirre abila dela’, Euskatalites

Epaitu eta oker’, Etxekalte

Norteko trenbideari’, Antton Valverde

Albako gultzurruna’, Artola eta Zubiria

Lagunak bezala’, Jabier Muguruza

Dena zuretzat’, Inun

Martxa baten lehen notak’, Mikel Laboa

Otzanak’, Anari

Xoxoak beleari ipurbeltz’, Urtz

Oihan jaia’, Tapia eta Leturia

Andaluzaren pareta’, Xabier Lete

Neskazar bat tentatzen’ Etxepare Rap eta Andrea Lopetegi
 

Aipuetako musika:
‘Kresala’, Alvaro Garcia Martinez
‘Amets’, Arima Soul
‘Second Handed Violin’, Audience
‘Hotzikarak’, Petti

Atal gehiago
Ezer ez eta festa

Galdetzen badidate, ez dakit

2025eko abenduaren 2a

Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.

Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Esatearen arintasun harrapaezina

2024ko ekainaren 4a

Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…

Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Hizkera mertzenarioa

2024ko maiatzaren 7a

Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.

Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.

00:00:00 00:00:00
Podcastak
New Yorkeko Munduak
New Yorkeko munduak

Aitaren erlojua

Iluntzea da. Osteguna. Metroa beteta dator. Jendea lanetik atera eta etxera bidean.

Bryant Parkeko geltokian gazte aldra bat sartu da trenera. Gehienak erdiko atetik. Bat bakarra hegalekotik.

Bat-batean, taldekoak oihuka hasi dira, hegalekoa ezagutuko balute bezala. Txamarra garestia darama, modako betaurrekoak. Taldeko bi hurbildu zaizkio. Hasieran, agurtzera doazela ematen du.

Baina mutila estutu egin da.

Haietako batek betaurrekoak kendu dizkio. Besteak labana atera du. Lepokoa eta erlojua eskatu dizkio.

Mutilak ezezko keinua egin du aurpegiarekin.

—Bizkor, geltokira iritsi baino lehen.

Azkenean eman dizkie. Biak eta gainerakoak trenetik atera dira.

Mutila barruan geratu da.

—Aitaren erlojua zen —esan du, eta negarrez hasi da.

Gizon bat hura lasaitzen ahalegindu da.

Trena gelditu da berriz. Taldea berriro sartu da. Oihuka hasi dira.

—Hau esperimentu sozial bat zen. Ikusteko zer jarrera hartzen duen jendeak horrelakoetan. Eta inork ez duzue lagundu.

Betaurrekoak, lepokoa eta erlojua bueltan eman dizkiote, eta denak batera atera dira kanpora.

Baina izua ez, hori ez da trenetik atera.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Ate kirrinkariak

Ate birakariak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ez dira gutxi alderdi eta instituzio publikoetatik atera eta enpresa munduan postu dotoreak topatu dituzten politikariak. Baina legezkoa al da hori? Nola kontrolatzen da? Nork egiten du? Eta batez ere, ohiko jarduna al da gurean? Horri buruz aritu gara Joxerra Senar BERRIAko politika gaietako kazetariarekin.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Inauteria izan dadin denentzat

Kaldereroen besta du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Duela sei urte Gaz Kalo Nafarroako ijitoen elkarteen federazioak esan zuen ez zirela eroso sentitzen bestarekin, eta horri buruz hausnarketa egiteko gonbitea luzatu zioten gizarteari. Iruña Taldeak hausnarketa egin ondotik, aurten ez du kaldererorik eginen, muskilen besta baizik. Ijito elkarteen eskariez, inauterietako arrazakeriaz eta Iruña Taldeak egindako prozesuaz hitz egin dugu Edurne Elizondo Nafarroako Hitzako zuzendariarekin.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Gaza, burua altxa ezinik

Gazako zerrendako egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Su etena indarrean bada ere, lau hilabeteotan Israelek 500 palestinar baino gehiago hil ditu. AEBen arabera, bigarren fasera pasatu da Donald Trumpek ondu zuen plana. Atal honetan Gazako zerrendan bizi duten egoeraz, planaren faseez eta Trumpek sortutako Bakearen Batzordeaz aritu gara Igor Susaeta BERRIAko Mundua saileko koordinatzailearekin.

 

00:00:00 00:00:00
Berria FM
Berria FM

Segurtasun kulturala medikuarenean

«Emakumeen, genero ez-normatiboen eta euskaldunen aurkako zapalkuntza eta bazterketa egiturazkoak dira; osasun sisteman txertatuta daude». Ospitale eta osasun etxeetan hainbat bazterkeria kasu atzemandakoa da Garbiñe Elizegi Narbarte, eta, batik bat, euskararen eta euskal kulturaren kontrako erasoekin eta genero diskriminazioarekin lotutako esperientziei behatu die, baita bi-biak loturik azaleratu ohi diren kasuei ere, preseski. Auzia sakon ikertu, eta tesia ondu du berriki. Asmoa ez da diagnostiko hutsa egitea; begirada errotik aldatzea dakar haren proposamenak.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Pedalkadaka, lan duina lortu arte

Glovoko langileen egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Udan utzi zuen Glovok autonomo faltsuen eredua eta langileak soldatapean kontratatzen hasi zen. Horri esker, Iruñerrian langileen batzordea osatu dute, eta borrokaren bidez lan baldintzak hobetzea lortu dute. Paulo Ostolaza BERRIAko ekonomia gaietako kazetariak azaldu digu zein diren Glovoko langileen egoera eta erronkak, baita enpresaren jarduteko manera ere.

00:00:00 00:00:00
Kazetaritza propio eta independentearen alde, 2025 amaierarako 3.000 irakurleren babes ekonomikoa behar du BERRIAk.