Ezer ez eta festa
Ezer ez eta festa

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

Edukia eta gidoia: Irene Arrarats Lizeaga eta Maialen Berasategi Catalan.

Irakurketak: Arantxa Artola Aldanondo, Leire Errandonea Garcia-Larratxe, Mirentxu Larrañaga Sueskun, Ane Ubegun Goikoetxea, Nerea Urriza Lopez.

Muntatzea: Oli Artola Apeztegia eta Lara Madinabeitia Nanclares.

Musikaren hautaketa: Arantxa Artola Aldanondo eta Maialen Berasategi Catalan.

Musika:

Iparragirre abila dela’, Euskatalites

Otzanak’, Anari

Trenen’, ‘Ola, ola’, Kau Kori Kura

Arratsalde honetan’, Sorotan Bele

Hitzez hitz’, Antton Valverde

Jo ta ke’, Su ta Gar

Urkiola’, Tapia eta Leturia

Saiatzen naiz’, Merina Gris

Itzalari’, Liher

Metaforen gerratea’, Gu ta Gutarrak

Aipuetako musika:

Souvenir’, Iñar Sastre

Meteore’, ‘Koban’, Buffalo

Mexican Jai Alai’, Audience

Suaren sua’, Pello Ramirez

Marionas’, Enrike Solinis eta Daniel Garay

Itzao’, Giranice

 

Atal gehiago
Ezer ez eta festa

Galdetzen badidate, ez dakit

2025eko abenduaren 2a

Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.

Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Esatearen arintasun harrapaezina

2024ko ekainaren 4a

Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…

Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Hizkera mertzenarioa

2024ko maiatzaren 7a

Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.

Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.

00:00:00 00:00:00
Podcastak
Berria FM
Berria FM

Ukendu kolektiboa orbainei

Bortxa matxisten lau erreparazio esperientziari buruzko azterketa sakon bat argitaratu du Mugarik Gabe elkarteak: Orbain kolektiboak. Hari buruzko azalpenak eman dizkigu Joana Etxano Gandariasbeitia kideak, eta haren eskutik aletu ditugu, besteak beste, erreparaziorako eskubideari, biktima edo bizirauleen unean uneko premiei eta indarkeria instituzionalari buruzkoak. El Salvadorreko Manuelaren istorioa ekarri dugu gogora horretarako, baita Kintsugiaz mintzatu ere. Portzierto: zuek bazenekiten zenbatgarren saioa genuen hau?

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Sareko xenofobia atzemateko radarra

Xenometer modeloa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Adimen artifizialaren bidez, sare sozialetan zabaltzen diren mezu xenofoboak atzemateko gai den tresna sortzen ari dira zenbait unibertsitate, tartean, Nafarroako Unibertsitate Publikoa. Oraindik tresna elikatzen eta entrenatzen ari dira, eta ingelesa eta gaztelania ari dira erabiltzen horretarako. Itsaso Jauregi BERRIAko kazetariak eman dizkigu proiektu honen inguruko xehetasunak.

 

00:00:00 00:00:00
Euskal Herriko Historia 100 objektutan podcasta
Euskal Herriko historia 100 objektutan

Kaikua

Su txikian eta poliki egiten diren gisatuak mugitzeko erabiltzen den egurrezko goilara horietako bat eskutan imajinatzen nuen aitatxi astelehenetik ostiralera, lapiko erraldoi bateko esneari eraginez. Goilara, lapikoa bezain erraldoi, bi eskuekin hartzen irudikatzen nuen, eskailera bateko azken koxkan igota, lapiko barrukoa erlojuaren orratzen norantzan mugitzen. Kaikun egiten zuen lan, nonbait guretzat Donostiako Disneyland zenetik hurbil, Eureka! zientzia museotik hurbil.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Jo bai, baina hondoratu ez

Global Sumud Flotillaren bigarren misioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Apirilaren 30ean 175 kide bahitu zituen Israelek, eta haietako bi Israelen izan ditu, gatibu igandera arte. Aurreko misioan baino gogorrago aritu da Israel oraingoan. Hala ere, 60 ontzi inguru Gazara bidean dira oraindik. Patxi Calleiras da Euskal Herritik abiatutako ekintzaileetako bat. Orain etxean dago eta gertatutako guzia kontatu digu.

00:00:00 00:00:00
New Yorkeko Munduak
New Yorkeko munduak

Siri eta Paul ginen

Katie Kitamura idazleak elkarrizketatu zuen Siri Hustvedt Strand liburudendan. Hustvedtek Ghost Stories aurkezten zuen. Bertan kontatzen du Paul Auster senarraren heriotzak sortutako dolua. Berrogeita hiru urtez elkarrekin egon ondoren, duela bi urte hil zen.
Ez dut erabiltzen “zendu” hitza, Sirik esan baitzuen “hil” erabili behar dela, ordezko hitzik gabe. Ingelesez pass away esaten da. Eta hark galdetzen zuen: “Pass away? Zer da hori? Nora pasatzen da pertsona?”. Pertsona hil egiten da.
Eta ez dela egia haren izaera bakarrik botatzen duzula faltan, jendeak esaten duenean “beti zurekin biziko da”. “Nik fisikoki botatzen dut faltan”, esan zuen. “Ez soilik haren izaera edo ideia”.
“Elkar gustuko genuen. Askotan egiten genuen maitasuna, gaixorik zegoenean ere bai. Eta nik haren gorputza ere botatzen dut faltan. Ez dakit zergatik horrelako liburuetan ez den sekula sexua aipatzen”.
Elkar maitatu bai, baina haserreak ere izaten zituztela. Eta hori ere sartu duela liburuan.
“Paul santu bat?”, galdetu zuen ironiaz. Eta jendeak barre egin zuen.
Aldaketaz hitz egin zuen gero. Bizitza batez ere aldaketa dela. Baina batzuetan, zoriontsu zarenean, ez duzula ezer aldatzerik nahi.
“Siri eta Paul ginen”, esan zuen. “Ez ni bakarrik. Hori zen unitatea”. Eta ez dela txarra hori onartzea. “Orain dena da indibiduala, eta ez dut gustuko. Sare sozial guztietan zu bakarrik agertzen zara. Baina pertsonak ez gara bakarrak. Besteekin gaudenean gara gu”.
Barre egin zuen “dolumin luzeegiaren trastornoa” aipatu zuenean.
“Benetan existitzen da hori? Derrigorrez maite duzun hori ahaztu egin behar al duzu? Bada nik ez dut nahi. Trastornatu bat izango naiz bizitza osoan. Siri eta Paul”.

00:00:00 00:00:00
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA