ezer eta festa web 1440x638
Ezer ez eta festa

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

Edukia eta gidoia: Irene Arrarats Lizeaga eta Maialen Berasategi Catalan.

Irakurketak: Arantxa Artola Aldanondo, Leire Errandonea Garcia-Larratxe, Mirentxu Larrañaga Sueskun, Ane Ubegun Goikoetxea, Nerea Urriza Lopez.

Muntatzea: Oli Artola Apeztegia eta Lara Madinabeitia Nanclares.

Musikaren hautaketa: Arantxa Artola Aldanondo eta Maialen Berasategi Catalan.

Musika:

Iparragirre abila dela’, Euskatalites

Otzanak’, Anari

Trenen’, ‘Ola, ola’, Kau Kori Kura

Arratsalde honetan’, Sorotan Bele

Hitzez hitz’, Antton Valverde

Jo ta ke’, Su ta Gar

Urkiola’, Tapia eta Leturia

Saiatzen naiz’, Merina Gris

Itzalari’, Liher

Metaforen gerratea’, Gu ta Gutarrak

Aipuetako musika:

Souvenir’, Iñar Sastre

Meteore’, ‘Koban’, Buffalo

Mexican Jai Alai’, Audience

Suaren sua’, Pello Ramirez

Marionas’, Enrike Solinis eta Daniel Garay

Itzao’, Giranice

 

Atal gehiago
ezer eta festa web 350x350

Ahaleginez eta ahalezinez

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

ezer eta festa web 350x350

Poesia fosildua

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

ezer eta festa web 350x350

Hizkera mertzenarioa

Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.

Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.

ezer eta festa web 350x350

Bi ziutate

‘Barik’, ‘hagitz’, ‘azul eta ‘potro’: zer dute komunean lau hitz horiek? Bainuontzia eta bideta? Ez. Bisilabatasuna? Bai, baina baita hori baino gehiago ere: lau-laurak direla euskara batua. Izan ere, zer eta zenbat kabitzen da batuan? Gauza bera dira batua eta estandarra? Halako galderei erantzuten saiatuko gara gaurko saioan.

ezer eta festa web 350x350

Despistatuon sexua

Albiste txar bat: ez, euskaldunon hizketa ez da beste hiztun batzuena baino gutxiago sexista. Bai, genero gramatikalik eduki gabe ere. Berez, lexikoan ez ezik, erabileran baitago koska. Adi ibili behar zer nola esaten den, baina abil ibili behar, aldi berean, anekdotari eta azalkeriari izkintxo egiteko...

Hizkera sexistaren auzia landuko dugu saio honetan, gizarte (edo jendarte?) osoari dagokiolakoan.

Podcastak
BERRIKETAN Logo
Berriketan

Su bizia Kaledonia Berrian

Kaledonia Berriko gatazka du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Maiatzaren 13az geroztik istilu larriak izan dira han, Frantziak hautesle errolda zabaltzeko lege proposamena tramitatzen ari delako. Auziaren gakoak eta xehetasunak azaldu dizkigu Ander Perez BERRIAko Mundua saileko koordinatzaileak.

Berria FM
Berria FM

Zelaitik kanpo ere irabaztekoak

Futboleko euskal taldeek lerroburu ugari eman dituzte asteotan. Esaterako, Espainiako Kopako finala jokatu du Realak, eta lehenbiziko mailara igotzear izan da Osasuna. Biek egin dute kale, baina BerriaFMri abagune ederra iruditu zaio emakumezkoen futbola izateko hizpide; dakitenei galdetuta. Ainhoa Tirapu, Ane Azkona, Arene Altonaga eta Jone Bastida lagun, arakatu dugu lan baldintzetan, ikusgaitasunean, futbol sistemaren barreneko biolentzietan, eta egiteko dagoen bidean.

BERRIKETAN Logo
Berriketan

Euskara Nafarroan: poliki, baina aitzina

Euskarak Nafarroan duen bilakaera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Nastat Nafarroako estatistika institutuak euskararen ezagutzaz egindako ikerketaren emaitzak aztertu ditugu Ion Orzaiz BERRIAko gizarte gaietako kazetariarekin.

New Yorkeko Munduak
New Yorkeko munduak

Kalera bidean

Kalera bidean, ataritik atera eta ilargia ikusi dut zeru urdinean. Arratsaldea zen, baina oraindik ordu batzuk geratzen ziren iluntzerako. Hura ikusita, Ondarroako gizon batek, Arakistainek, kontatu zidan ipuina etorri zait burura.

BERRIKETAN Logo
Berriketan

Begiratu keinuei

Keinu hizkuntzaren egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Hego Euskal Herrian ez dago keinu hizkuntzako titulazio ofizialik, lan baldintzak txarrak dira eta interprete falta dago. Gaiaren gako nagusiak azaldu dizkigu Amaia Igartua BERRIAko kazetariak.

BERRIKETAN Logo
Berriketan

Palestina: hondamendia ez da eten

Gazako zerrendako egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Duela 76 urte sortu zen Israel eta 700.000 palestinar baino gehiago etxea uztera behartu zituzten. Nakba (Hondamendia) deitzen diote horri. Egoera humanitarioari begira paratu gara Mikel Garcia BERRIAko Mundua saileko kazetariarekin.

Orain, aldi berria dator. Zure aldia. 2025erako 3.000 babesle berri behar ditugu iragana eta geroa orainaldian kontatzeko.