Osasuna
Adimen artifiziala: fikziotik errealitatera
GPT-4 txatak agerian utzi du adimen artifiziala ez dela jada etorkizuneko kontua. Adituek diote aurrerantzean geroz eta arlo gehiagotara zabalduko dela, baina zer da adimen artifiziala? Nola funtzionatzen du, eta nola aldatuko du gaur egungo bizimodua?
Endometriosiak eta haren gaineko ezjakintasunak minduta
Sei emakumek Asenna Nafarroako Endometriosi Elkartea sortu dute, endometriosi eritasunaren berri emateko. Salatu dute oraindik ere gaixotasun «ikusezin» bat dela, eta zalantzan jartzen dela sufritzen dutenen hitza.
Silvia Carrizo eta Jessica Guzman: «Inork ez du mahai gainean jartzen milaka emakume lanean ari direla esplotazio egoera batean»
Malen Etxea andre migratzaileei arta emateko elkartea da. Silvia Carrizok sortu zuen (Caleta Olivia, Argentina, 1965). Presidentea Jessica Guzman da (Santiago, Txile, 1962).
Etxeko langileek usu dituzten bide malkartsuez lehen pertsonan ari da: «Hamar urtetik gora egin nituen etxeko langile, egoiliar». Egoiliar. Esan du hitza, eta esanahia argitzea komeni da: gau eta egun zaintzaile jarduten duten andreak dira, zaintzen dituzten pertsonen etxean bertan, haien esanetara.
Belauneko krak bat baino zerbait gehiago
Arrazoi anatomikoak, morfologikoak eta biomekanikoak direla medio, emakume kirolariek arrisku handiagoa dute belauneko lotailu gurutzatua apurtzeko. Ander Formoso arrazoien inguruan mintzatu da, eta Esther Arrojeriak eta Marina Agouesek euren bizipenak azaldu dituzte.
Virginia Woolf
Nora Gomez: «Trantsizioa egitea, nola esan... zoriontasun eztanda bat da»
Jende askok ezagutzen du Nora Gomez (Santander, Espainia, 1957); izotz hockeyko jokalaria izateagatik, komertzial lanagatik, eta Nafarroan LGTBI elkarteetan egiten duen lanarengatik. 50 urtez sekretuan gorde zuen emakume zela, baina duela hamarkada bat lehertu zen.
Haizea entzuten jakin
New Yorkeko gazteen artean modan jarri den jokaera bati buruz ari da podcast honetan Kirmen Uribe idazlea, sakelako adimendunik ez edukitzeko modari buruz. Pantailen menpekotasunari izkin egiteko beharra sentitzen omen dute gazteek, eta harreman errealagoak edukitzeko nahia.
Adrian Martinez: «Skatean erori egin behar da ikasi ahal izateko»
Adrian Martinez (Gasteiz, 1986) Skate Eskola Vitoriako presidentea da. 12 urte zituenetik ari da skatean, baina bere pasioa ogibide bihurtzea erabaki zuen duela bost urte.
Zeelanda Berriak lege bat onartu du 2009tik aurrera jaiotakoei erretzea debekatzeko
Belaunaldi berriei tabakoa erretzeko debekua ezartzen dien lehen herrialdea izango da. Debekua betiko izango dela adierazi dute agintariek.