Ezer ez eta festa
Ezer ez eta festa

Despistatuon sexua

2024ko apirilaren 23a

Albiste txar bat: ez, euskaldunon hizketa ez da beste hiztun batzuena baino gutxiago sexista. Bai, genero gramatikalik eduki gabe ere. Berez, lexikoan ez ezik, erabileran baitago koska. Adi ibili behar zer nola esaten den, baina abil ibili behar, aldi berean, anekdotari eta azalkeriari izkintxo egiteko...

Hizkera sexistaren auzia landuko dugu saio honetan, gizarte (edo jendarte?) osoari dagokiolakoan.


Edukia eta gidoia: Irene Arrarats Lizeaga eta Maialen Berasategi Catalan.

Irakurketak: Arantxa Artola Aldanondo.

Muntatzea: Oli Artola Apeztegia eta Lara Madinabeitia Nanclares.

Musikaren hautaketa: Arantxa Artola Aldanondo eta Maialen Berasategi Catalan.

Musika:
‘Iparragirre abila dela’, Euskatalites

Txirri, Mirri eta Txiribiton

Izana galdu / Izena ahaztu’, Bertan Bera

Otzanak’, Anari

Hatsa gal artino’, Olatz Zugasti

Kontraesanak’, Bi Bala

Sex-Sua’, Hemendik At

Kopla berriak’, Pauline eta Juliette

Plazandreak’, Hesian

Gizakia eta pertsona’, Akaleia

Bizitzak’, Izaro

Ez gaude konforme’, Lurdes Iriondo

Martzianoak’, Olaia Inziarte

 

Aipuetako musika:

Oi Pello Pello’, Alos Quartet

 

Atal gehiago
Ezer ez eta festa

Galdetzen badidate, ez dakit

2025eko abenduaren 2a

Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.

Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Esatearen arintasun harrapaezina

2024ko ekainaren 4a

Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…

Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Ahaleginez eta ahalezinez

2024ko maiatzaren 21a

Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.

Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.

Ez da, bada, egongo…

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Poesia fosildua

2024ko maiatzaren 14a

Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.

Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?

00:00:00 00:00:00
ezer eta festa web 350x350

Hizkera mertzenarioa

2024ko maiatzaren 7a

Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.

Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.

00:00:00 00:00:00
Podcastak
New Yorkeko Munduak
New Yorkeko munduak

Erantzuna

Arrebak deitu dit. Auto berria erostera joan dela kontatu dit.

Euskalgintzan egin du lan bizitza osoan, erretiroa hartu duen arte. Autoa zahar geratu zaiola eta, berria erostea erabaki du. Anaiak lagundu dio. Kamioizalea izanik, badaki zerbait motor kontuez.

Joan dira biak auto saltoki batera. Badute modelo bat gogoan, baina onena saltzaileari galdetzea otu zaie: zer dagoen berri, zero kilometroko autorik badagoen eta horrelakoak.

Gizon bat atera zaie. Gaztelaniaz agurtu ditu. Arrebak, edukazio handiz, galdetu dio ea euskaraz badakien. Ezetz. Ados. Orduan, ea saltzaile euskaldunik badagoen galdetu dio. Gizonak baietz, gaztetxo bat badagoela, baina une hartan kanpotik dabilela. Gainera, berak askoz gehiago dakiela autoei buruz.

—Nik ez dut sekula arazorik izan autoak saltzeko euskaraz jakin gabe —esan die harroxko.

—Bada, nik uste gaur izango duzula lehena —bota dio anaiak.

Eta biak atera dira dendatik.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

PSN tunelean harrapatuta

Belateko tuneletako lanak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Nafarroako Gobernuak iragarri du Acciona eta Oses enpresekin zuen kontratua eten, eta gelditzen diren lanak berriz adjudikatuko dituela. Aurretik itzal handiko lan publikoa izan da, ikerketa batzorde batek aztertu zuena, eta gaur gaurkoz Polizia ikertzen ari dena. Joxerra Senar BERRIAko politika gaietako kazetariak eman dizkigu labirinto honetan ez galtzeko jakin beharreko gakoak.

 

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Has dadila bertso besta!

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Bihar abiatuko da lehenbiziko fasea, Hazparnen, eta abenduaren 20an jokatuko da finala, Iruñean. 50 bertsolari, 14 gai jartzaile, 21 epaile eta hamaika boluntario arituko dira txapelketan, eta BERRIAk horren berri luze eta zabal emanen du. Iratxe Muxika Karrion kultur kazetaria izanen da berriemaileetako bat, eta hark eman dizkigu txapelketari buruzko xehetasun guziak.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Geldi, utzi janari guzia lurrean!

Kaleko Afari Solidarioen debekua du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Uztaila hondarrean Donostiako Udalak afari horiek debekatu zituen, eta taldeko kideek ogitartekoak banatzeari ekin zioten. Ordutik Poliziaren jazarpena salatu dute. Giro horretan, bi migratzaileren kontra tiro egin dute Gipuzkoako hiriburuan, aire konprimatuko armak erabilita. Kaleko Afari Solidarioez, debekuaz eta horren ondorioez hitz egin digu Maddi Iztueta Olano BERRIAko gizarte gaietako kazetariak.

00:00:00 00:00:00
Berria berriketan
Berria berriketan

Elkar hartuta, indartsu

Autodeterminazio eskubideari buruzko memorandumadu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Michelle O'Neill Ipar Irlandako lehen ministroak, Rhun ap Iorwerth Galeskoak eta John Sweeney Eskoziakoak agerraldia egin dute Mary Lou McDonald Sinn Feineko buruarekin batera, eta elkarlanean aritzeko memoranduma sinatu dute denek. Hori bai, haien alderdien izenean egin dute, ez gobernuburu bezala. Nolanahi ere, irudia oso indartsua da, aurretik ikusi gabekoa. Dennis Sorondo EHUko ikerlari eta irakaslea memorandumaz eta hiru nazio horien egoeraz aritu zaigu.

00:00:00 00:00:00
Euskal Herriko Historia 100 objektutan podcasta
Euskal Herriko historia 100 objektutan

Esklabotasunaren Ama Birjina

Bada gauza bat On Kixote eleberriak, Xabiertxo testuliburuak eta Santa Mariari egindako 209. kantigak konpartitzen dutena: mise en abîme-a. Nola? Ez dakizula zer den? Eta zer ari zara bada Nire izena X da atala entzun gabe beste hau entzuten? Pausatu hau, entzun hura eta zatoz bueltan, hemen itxoinen zaitugu.

00:00:00 00:00:00
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA