Euskararen normalizazioaren kontrako oldarraldi judiziala du hizpide Berriketan saioaren lehenbiziko atalak. Iñigo Urrutia legelariarekin eta Idurre Eskisabel Kontseiluko idazkari nagusiarekin mintzatu gara gaiari buruzko gako nagusiak aztertzeko.
Berriketan podcasteko doinuak Lumi taldeak egin ditu.
Saioaren bukaeran, Berrian dokumentazio lanetan aritzen den Maddi Ane Txoperenak egunkarian argitaratutako esaldi bat nabarmendu du.
Ate birakariak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ez dira gutxi alderdi eta instituzio publikoetatik atera eta enpresa munduan postu dotoreak topatu dituzten politikariak. Baina legezkoa al da hori? Nola kontrolatzen da? Nork egiten du? Eta batez ere, ohiko jarduna al da gurean? Horri buruz aritu gara Joxerra Senar BERRIAko politika gaietako kazetariarekin.
Kaldereroen besta du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Duela sei urte Gaz Kalo Nafarroako ijitoen elkarteen federazioak esan zuen ez zirela eroso sentitzen bestarekin, eta horri buruz hausnarketa egiteko gonbitea luzatu zioten gizarteari. Iruña Taldeak hausnarketa egin ondotik, aurten ez du kaldererorik eginen, muskilen besta baizik. Ijito elkarteen eskariez, inauterietako arrazakeriaz eta Iruña Taldeak egindako prozesuaz hitz egin dugu Edurne Elizondo Nafarroako Hitzako zuzendariarekin.
Gazako zerrendako egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Su etena indarrean bada ere, lau hilabeteotan Israelek 500 palestinar baino gehiago hil ditu. AEBen arabera, bigarren fasera pasatu da Donald Trumpek ondu zuen plana. Atal honetan Gazako zerrendan bizi duten egoeraz, planaren faseez eta Trumpek sortutako Bakearen Batzordeaz aritu gara Igor Susaeta BERRIAko Mundua saileko koordinatzailearekin.
Glovoko langileen egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Udan utzi zuen Glovok autonomo faltsuen eredua eta langileak soldatapean kontratatzen hasi zen. Horri esker, Iruñerrian langileen batzordea osatu dute, eta borrokaren bidez lan baldintzak hobetzea lortu dute. Paulo Ostolaza BERRIAko ekonomia gaietako kazetariak azaldu digu zein diren Glovoko langileen egoera eta erronkak, baita enpresaren jarduteko manera ere.
Migratzaileen ezohiko erregularizazioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Espainiako Gobernuak hartu duen neurria da, eta Hego Euskal Herrian egoera irregularrean bizi diren 30.000 lagun baino gehiagori eraginen die. Edurne Begiristain BERRIAko gizarte gaietako kazetariak neurri horren nondik norakoak azaldu dizkigu.
Getxoko Irurak Bat jauregiaren auzia du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Babestutako jauregi da, eta hirigintza proiektu bat egiteko eraitsi zuten. Hori dela eta hamar lagun auzipetu dituzte, tartean, EAJko hiru zinegotzi. Amaia Agirre alkatearen dimisioa eskatzen duen mozioa onartu du udalbatzak, oposizioko alderdi guziek bat egin dutelako, baina alkate jeltzaleak ez du kargua utziko. Auzi honen alde juridikoa eta politikoa aztertu ditugu Kepa Ugarte Martiarena BERRIAko kazetariarekin batera.
Ikastetxeen elkarketa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Eusko Jaurlaritzak bateratzeak eginen ditu Bizkaiko 12 ikastetxetan, eta litekeena da halako gehiago gertatzea etorkizunean. Eskola segregazioa murriztea eta matrikula kopuru txikiari aurre egitea omen da helburua, baina sindikatuak, gurasoak eta langileak kezkatuta daude. Irati Urdalleta Lete BERRIAko hezkuntza gaietako kazetariak gai honen inguruko gako nagusiak azaldu dizkigu.
AEBetako migratzaileen kontrako operazioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. 'Metro Surce' operazioa abiatu du AEBetako presidenteak migranteen aurka. Minneapolisen ICE agenteak gogor ari dira migratzaileak jazartzen eta bi estatubatuar hil dituzte, tiroz. Han gertatzen ari dena bertatik bertara kontatu digu Peru Elorza migratzaileekin lan egiten duen laguntzaile juridikoak, eta gertakari hauen testuingurua azaldu digu Aitor Garmendia Etxeberria BERRIAko Mundua saileko kazetariak.
Euskal Konfederazioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ipar Euskal Herriko euskalgintzako eragile nagusiak biltzen dituen konfederazioak fase berri bati ekin dio, ofizialtasunaren aldeko aldarria ardatz hartuta. Urte eta erdiko hausnarketa prozesuaren ondorioez eta berriki aho batez adostu duten txostenaz aritu zaigu Ekhi Erremundegi Beloki BERRIAko kazetaria.
Mendebaldeko Kurdistango gatazka du hizpide Berriketan saioaren atal honek. SDFren eta Siriako gobernuaren arteko tentsioa areagotu egin da azken asteotan, armadaren presioarengatik. Izan ere, Damaskok kurduen administrazio autonomoa desegin nahi du. Su-etena indarrean bada ere, egoera gori-gori dago, eta noiznahi lehertu liteke. Mendebaldeko kurduek bizi duten egoera eta gatazkaren testuinguru historikoa azaldu dizkigu Mikel Rodriguez BERRIAko editoreak.
Iluntzea da. Osteguna. Metroa beteta dator. Jendea lanetik atera eta etxera bidean.
Bryant Parkeko geltokian gazte aldra bat sartu da trenera. Gehienak erdiko atetik. Bat bakarra hegalekotik.
Bat-batean, taldekoak oihuka hasi dira, hegalekoa ezagutuko balute bezala. Txamarra garestia darama, modako betaurrekoak. Taldeko bi hurbildu zaizkio. Hasieran, agurtzera doazela ematen du.
Baina mutila estutu egin da.
Haietako batek betaurrekoak kendu dizkio. Besteak labana atera du. Lepokoa eta erlojua eskatu dizkio.
Mutilak ezezko keinua egin du aurpegiarekin.
—Bizkor, geltokira iritsi baino lehen.
Azkenean eman dizkie. Biak eta gainerakoak trenetik atera dira.
Mutila barruan geratu da.
—Aitaren erlojua zen —esan du, eta negarrez hasi da.
Gizon bat hura lasaitzen ahalegindu da.
Trena gelditu da berriz. Taldea berriro sartu da. Oihuka hasi dira.
—Hau esperimentu sozial bat zen. Ikusteko zer jarrera hartzen duen jendeak horrelakoetan. Eta inork ez duzue lagundu.
Betaurrekoak, lepokoa eta erlojua bueltan eman dizkiote, eta denak batera atera dira kanpora.
Baina izua ez, hori ez da trenetik atera.
Ate birakariak ditu hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ez dira gutxi alderdi eta instituzio publikoetatik atera eta enpresa munduan postu dotoreak topatu dituzten politikariak. Baina legezkoa al da hori? Nola kontrolatzen da? Nork egiten du? Eta batez ere, ohiko jarduna al da gurean? Horri buruz aritu gara Joxerra Senar BERRIAko politika gaietako kazetariarekin.
Kaldereroen besta du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Duela sei urte Gaz Kalo Nafarroako ijitoen elkarteen federazioak esan zuen ez zirela eroso sentitzen bestarekin, eta horri buruz hausnarketa egiteko gonbitea luzatu zioten gizarteari. Iruña Taldeak hausnarketa egin ondotik, aurten ez du kaldererorik eginen, muskilen besta baizik. Ijito elkarteen eskariez, inauterietako arrazakeriaz eta Iruña Taldeak egindako prozesuaz hitz egin dugu Edurne Elizondo Nafarroako Hitzako zuzendariarekin.
Gazako zerrendako egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Su etena indarrean bada ere, lau hilabeteotan Israelek 500 palestinar baino gehiago hil ditu. AEBen arabera, bigarren fasera pasatu da Donald Trumpek ondu zuen plana. Atal honetan Gazako zerrendan bizi duten egoeraz, planaren faseez eta Trumpek sortutako Bakearen Batzordeaz aritu gara Igor Susaeta BERRIAko Mundua saileko koordinatzailearekin.
«Emakumeen, genero ez-normatiboen eta euskaldunen aurkako zapalkuntza eta bazterketa egiturazkoak dira; osasun sisteman txertatuta daude». Ospitale eta osasun etxeetan hainbat bazterkeria kasu atzemandakoa da Garbiñe Elizegi Narbarte, eta, batik bat, euskararen eta euskal kulturaren kontrako erasoekin eta genero diskriminazioarekin lotutako esperientziei behatu die, baita bi-biak loturik azaleratu ohi diren kasuei ere, preseski. Auzia sakon ikertu, eta tesia ondu du berriki. Asmoa ez da diagnostiko hutsa egitea; begirada errotik aldatzea dakar haren proposamenak.
Glovoko langileen egoera du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Udan utzi zuen Glovok autonomo faltsuen eredua eta langileak soldatapean kontratatzen hasi zen. Horri esker, Iruñerrian langileen batzordea osatu dute, eta borrokaren bidez lan baldintzak hobetzea lortu dute. Paulo Ostolaza BERRIAko ekonomia gaietako kazetariak azaldu digu zein diren Glovoko langileen egoera eta erronkak, baita enpresaren jarduteko manera ere.
