Gidoia: Hernanialdeko AEK
Zerk egiten du hasiera literario bat on? Gizonezko jenioak maisu dira eta emakumezkoak maistra? Hain gaiztoak al dira adjektiboak? Saretzen garenean, zer egiten gara: elkartu ala bereizi? Ez ote da ‘zintuzkedan’ euskarazko hitzik sexyenetako bat? Horiei eta galdera gehiagori ezin erantzunik ibiliko gara atal honetan.
Zarauzko Zirika elkarteak gonbidatuta lehen aldiz jendaurrean grabatutako saio berezia.
'Esatearen arintasun harrapaezina' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, 'Afalaurreko kontuak'.
Pentsatu ohi da hizkuntza idatzia zera dela: ahozko perfekzionatua. Baina ez ote da idatzia ahozkoaren isla hitsa? Ez ote ditu horregatik asmatu behar izan bere bide seinale partikularrak? Ahozkoak musika du, keinua, soinua. Baina soinua, egia da, haizeak darama…
Podcast batean bestela ezin, eta ahozkoari omenalditxoa egingo diogu denboraldiko azken atal honetan.
'Bat guztien, guztiak baten' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Akastasuna'.
Duela dozenaka urte, gizon inportante batek esan zuen kimika nuklearra ezin zela euskaraz irakatsi. Dozenaka urteren ondoren, zenbait gizon-emakume ez hain inportanteri txakur edo haur bihurtzeko gogoa pizten zaie tarteka, horrela sikiera batzuek euskaraz egingo dietelakoan.
Loturarik ez dago, itxuraz, egitate baten eta bestearen artean.
Ez da, bada, egongo…
Ahaleginez eta ahalezinez' saioaren bonus tracka, AEK-k egina. Gaur, Uxue Apaolaza Larrearen 'Ipuina eta zenbakia'.
Hiztun gehienak ez gara literatoak, baina metaforarik gabe mintzo denik inortxo ere ez dago. Metafora batzuk bizi-bizirik eta ageri-agerian daude; beste batzuk, berriz, ihartuak, ezkutatuak, fosilduak, trilobitea haitzean nola: ahoan darabiltzagula ez konturatzeraino.
Zenbaiti poesia darie, beste zenbaiti klixea, eta askori, arriskua ere bai. Zer gertatzen da, adibidez, gaixotasunez aritzeko gerra metaforak erabiltzen baditugu?
Andoni Tolosa ‘Morau’-ren kanta, Joan Manuel Serraten ‘Algo personal’ abestiaren bertsioa: ‘Tipo horiek ez ditut lagun-lagunak’.
Hitzen itzulpena: Maialen Berasategi Catalan.
Ez da eskrupulurik gabe dirua pilatzea: ekintzailetza da. Ez dira biktima zibilak: albo kalteak dira.
Hizkera du propagandak lanabesik zorrotzenetako bat: eufemismoak, hitz lizunduak, baraualdi bat behar izateraino maiztu eta higatu ditugun esapideak…
Gaur, ‘Ezer ez eta festa’, hizkera mertzenarioa mintzagai: ura bost aldiz garestiago saltzeko modua ematen duen makina ondo koipetu eta koipetsu hori.
Getxoko Irurak Bat jauregiaren auzia du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Babestutako jauregi da, eta hirigintza proiektu bat egiteko eraitsi zuten. Hori dela eta hamar lagun auzipetu dituzte, tartean, EAJko hiru zinegotzi. Amaia Agirre alkatearen dimisioa eskatzen duen mozioa onartu du udalbatzak, oposizioko alderdi guziek bat egin dutelako, baina alkate jeltzaleak ez du kargua utziko. Auzi honen alde juridikoa eta politikoa aztertu ditugu Kepa Ugarte Martiarena BERRIAko kazetariarekin batera.
Ikastetxeen elkarketa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Eusko Jaurlaritzak bateratzeak eginen ditu Bizkaiko 12 ikastetxetan, eta litekeena da halako gehiago gertatzea etorkizunean. Eskola segregazioa murriztea eta matrikula kopuru txikiari aurre egitea omen da helburua, baina sindikatuak, gurasoak eta langileak kezkatuta daude. Irati Urdalleta Lete BERRIAko hezkuntza gaietako kazetariak gai honen inguruko gako nagusiak azaldu dizkigu.
Hogeigarren ataleko gonbidatua Amets Aranguren musikari eta idazlea izan da. Eta aukeratu duen liburua, Jose Luis Otamendiren ‘Landura’ (Susa, 2022).
AEBetako migratzaileen kontrako operazioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. 'Metro Surce' operazioa abiatu du AEBetako presidenteak migranteen aurka. Minneapolisen ICE agenteak gogor ari dira migratzaileak jazartzen eta bi estatubatuar hil dituzte, tiroz. Han gertatzen ari dena bertatik bertara kontatu digu Peru Elorza migratzaileekin lan egiten duen laguntzaile juridikoak, eta gertakari hauen testuingurua azaldu digu Aitor Garmendia Etxeberria BERRIAko Mundua saileko kazetariak.
Euskal Konfederazioa du hizpide Berriketan saioaren atal honek. Ipar Euskal Herriko euskalgintzako eragile nagusiak biltzen dituen konfederazioak fase berri bati ekin dio, ofizialtasunaren aldeko aldarria ardatz hartuta. Urte eta erdiko hausnarketa prozesuaren ondorioez eta berriki aho batez adostu duten txostenaz aritu zaigu Ekhi Erremundegi Beloki BERRIAko kazetaria.
Mendebaldeko Kurdistango gatazka du hizpide Berriketan saioaren atal honek. SDFren eta Siriako gobernuaren arteko tentsioa areagotu egin da azken asteotan, armadaren presioarengatik. Izan ere, Damaskok kurduen administrazio autonomoa desegin nahi du. Su-etena indarrean bada ere, egoera gori-gori dago, eta noiznahi lehertu liteke. Mendebaldeko kurduek bizi duten egoera eta gatazkaren testuinguru historikoa azaldu dizkigu Mikel Rodriguez BERRIAko editoreak.
