AZKENAK
Biktimak eta biktimarioak
Bullying kasu baten harira, hausnarketa interesgarria egin du iritzi artikulu honetan Onintza Enbeitak. Berben poza atalean, biktimak dauden lekuan biktimarioak ere badaudela dio.
Iritziak
Ordena onuragarria da buru osasunerako
Hainbat ikerketaren arabera, norbere espazioan ordena jartzeak norbere burua ordenatzen laguntzen du. Adituek diote desordena, eta baita gehiegizko ordena ere, egoera emozional jakin batzuen isla direla.
Albisteak
Trump agintean: urtebete, bost urte balira legez
Urtebete egin du Donald Trump AEBetako presidenteak agintean. Urtebetean hankaz gora jarri du nazioarteko ordena, eta gero eta protesta gehiago ditu AEBetan bertan, immigrazioaren aurka mobilizatu duen ICE Poliziaren jarrera bortitzaren ondorioz.
Bideoak
Amatasunari eta ez-amatasunari buruzko diskurtso berriak
Euskal sortzaileak amatasun eredu hegemonikoa kolokan jartzen ari dira. Ikerketa batek agerian utzi du diskurtso berriak sortzen ari direla. BERRIAk zenbait diziplinatako hiru artistarekin hitz egin du.
Elkarrizketak
Bertsolaritza, beste fase batean murgilduta
Bertsolaritza beste fase historiko batean sartzen ari delako «zantzuak» ikusi ditu Kepa Matxainek bertsolaritzari buruz egindako doktore tesian. 'Cum Laude' nota lortu du ikertzaileak, eta bultzada bat eman dio gustuko duen jardueran jarraitzeko: ikerketan.
Programazio didaktikoa
Sei unitate didaktikoz osatutako irakasgaia: 'Komunikazioaren erronkak XXI. mendean'
NABARMENDUAK
BERRIAko euskara arduraduna, euskaltzain oso
'Euskaldunon Egunkaria'-tik hasi eta BERRIAraino, makina bat urte egin ditu Irene Arrarats Lizeagak bi egunkariotako euskara arduradun gisa. Euskaltzain oso izendatu berri dute, eta euskarazko egunkari nazional biek akademiaren eredua testu idatzietara ekartzeko egindako bidea azpimarratu du.
24. Korrika: Atharratzetik Bilbora, martxoaren 19tik 29ra
Zuberoatik Bizkaira joango da 24. Korrika, Atharretzetik Bilbora zehazki. 'Euskara gara' leloa hartuta beteko ditu kaleak, zubiak eta tunelak... Aste honetan aurkeztu dute ekitaldia, Gasteizen, eta Errigorari omenaldia egiteko baliatuko dutela iragarri.
Francoren heriotza: mende erdi baten itzal luzea
Heldu den azaroaren 20an 50 urte beteko dira Francisco Franco Espainiako diktadorea hil zela. Errepublikaren aurka matxinatu, gerra irabazi, eta 40 urteko diktadura faxista bat ezarri zuen Hego Euskal Herrian. Horrek ondorio handiak izan zituen arlo askotan. BERRIAk 'Franco hil zen, eta...' bilduma hasi du, frankismoaren erradiografia bat egiteko.
ERABILIENAK
Sai zuria, arriskuan den zeruetako altxorra
Euskal Herriko zeruetan ikus daitekeen espezierik berezi eta mehatxatuenetako bat da sai zuria. Azken urteotan haren habitatak babesteko egindako ahaleginak ez du espeziearen arriskua gainditu, hura mehatxatzen duten arrazoiak ere ez direlako desagertu.
«Pedagogismoari» kritika
Eusle, etorri berriek euskarari eusteko
Atzerritik Euskal Herrira iritsi berri diren ikasleak euskaran murgiltzeko zerbitzua da Eusle, Eusko Jaurlaritzak eskola publikoetan martxan jarritakoa. 60 ikaslerekin hasi zen 2019-2020ko ikasturtean, eta 2.300 dira orain. Haietako batean egon da BERRIA.
Sakelako telefonoa ikastetxetik at uzteko deia
Topaketak egin berri ditu Altxa Burua mugimenduak. Eskaera bat baino gehiago dituzte, hala nola sakelako telefonoa erabiltzeko adina 16 urtera atzeratzea. Ikastetxeetan ere jarria dute arreta: eskola sakelakorik gabeko gunea izatea nahi dute. Mugimenduaren eledun Miren Ros mintzatu da BERRIArekin.
Tutankamon: mito arkeologikoaren mendeurrena
1922an topatu zuten Tutankamon faraoi egiptoarraren tonba; 1925eko urriaren 28an, berriz, justu duela ehun urte, faraoi momifikatua. Arkeologiaren mugarri ezin garrantzitsuagoa izan zen aurkikuntza hura, eta interes olatu bat piztu zuen munduan.
'Uxina': 'ainaren' bizimodu gogorraren isla
'Uxina' film laburra egin du Lucia Ezker zinema ekoizle eta zuzendariak. XIX. mendean Nafarroako Pirinioetako haranetatik Zuberoara migratzen zuten emakume langileen «bizimodu gogorra» islatu du hartan.
INFOGRAFIAK
IKUSI GUZTIAK
Parisko Ituna betetzeko leihoa, ixtear
Munduari denbora agortzen ari zaio. Parisko Itunean aipatzen den 1,5 graduko tenperatura igoeraren helburua lortzeko aukera gero eta txikiagoa da. Ituna sinatu zenetik %10 handitu dira CO2 isurketak, eta iaz ere handitu egin ziren aurreko urtekoen aldean.
Infografiak
Euskal presoen egoera: azken fasean sartuta
120 euskal preso inguru daude gaur egun, eta horien erdiak kalera ateratzen ari dira modu batean edo bestean. Sare Herritarraren arabera, azken fasean sartuta dago euskal presoen auzia.
Euskal Herriko lehen ponpatze zentrala, Nafarroan
800 megawatteko zentral hidroelektriko bat egin nahi du Accionak Nafarroan, Alaitz mendian. Otao herriko lurretan, bi urtegi eraikiko lituzkete, eta goikotik behekora 640 metroko jauzia egongo litzateke. Zentrala eraikiko balitz, Nafarroan kontsumitzen den argindarraren %43 sortuko luke azpiegiturak, ahalmen betean arituko balitz.
BIDEOAK
IKUSI GUZTIAK
«Herriaren garaipena» ospatuko dute, Guggenheim Urdaibai ez dutelako egingo
Guggenheim Urdaibai proiektua bertan behera utzi du proiektua kudeatu duen patronatuak, eta erabaki hori «herriaren garaipen bat» izan dela sinetsita, ospatzeko ekitaldi bat iragarri du egitasmoaren aurkako herritar plataformak, otsailaren 7rako.
Desinformazioaren ozeanoan, adimen artifiziala arrantzale
Adimen artifizialak kazetaritzan eta oro har informazioaren munduan ekar dezakeen egoera aztertu dute Bilbon mahai inguru batean, BERRIAk antolatuta. Dagoeneko desinformazio asko dagoen egoera bat areago nahas dezake adimen artifizialak. Haren arriskuez ez ezik, eman dakiokeen erabilera ere hartu dute aintzat.
Uretaratu dute 'San Juan' baleontzia
Uretaratu dute San Juan baleontzia, XVI. mendean Kanadan hondoratu zenaren erreplika. Albaola Itsas Kultur Faktorian hura berreraiki eta Kanadara bidaiatzeko proiektua azken fasean sartu da. 2027ko udan espero dute bidaia egitea.
