Elkarrizketak
Iritziak
Albisteak
Podcastak
Infografiak
Bideoak
Ceutara (Espainia) milaka eta milaka migratzaile sartu ziren abuztuaren 15ean Marokotik. Ander Perez Argote editore eta idazleak gurera ekarri du auzia; Donostian kaleko afari solidarioen harira gertatu denarekin parekatu du, eta olde xenofoboaz hausnarketa egin.
AZKENAK
Soinua: hiri plangintzetan txertatu beharreko gaia
Soinua gatazka iturri izan daiteke, eta komunitate baten jardueren isla. Hirigune batean soinurik eza ez da existitzen, baina dauden soinuak kudeatu litezke, besteak beste, plangintzetan aintzat hartuta. Horixe aldarrikatu dute Zigor Iturbe eta Cristina Palmese arkitektoek.
Estatutuaren eguneraketa: foraltasuna indartzeko aukera
150 urte bete dira Hego Euskal Herrian foruak abolitu zituztenetik. Berez, 1876ko data hori historian iltzatuta geratu da, Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak beren foruen erregimena galdu egin zutelako —Nafarroak 1841ean galdu zuen—. Egileek hor galdutakoen oinarrira jotzeko eskatu diete estatus berria negoziatzen ari direnei.
Erdi Arotik heldu den jokoa
Dadoak, xakea, alkerkea, kartak: aspalditik erabiltzen dira jokorako. Erdi Aroan debekatu egin zituzten, baina jendeak muzin egiten zien debekuei, jokatzeko grina eta ohitura soziala gailentzen baitzitzaizkion goikoen aginduari.
Kantzelazioaren lilura
Bere seme-alabak hil zituen Jose Breton parrizidaren inguruan 'El Odio' liburua idatzi zuen Luisge Martinek. Hildako haurren amak salaketa jarri zuen liburuaren aurka, eta argitaratu gabe geratu zen. Kasuak harrabots handia eragin zuen. Sarasola liburua argitaratu ez izanak eragin dizkion gogoetez aritu da artikulu honetan.
Etxebizitza funts bat, alokairua sustatzeko
Eusko Jaurlaritzak Etxebizitzen Gizarte Funtsa aurkeztu du aste honetan. Helburua du 10 urtean 10.000 etxebizitza berri egitea eta alokairu eskuragarrian eskaintzea urtean 25.000 eta 65.000 euro artean irabazten dituzten maizterrei.
Programazio didaktikoa
Sei unitate didaktikoz osatutako irakasgaia: 'Komunikazioaren erronkak XXI. mendean'
NABARMENDUAK
Ikasleen irakurtzeko gaitasuna amiltzen ari dela azaleratu du PISA txostenak
Hego Euskal Herriko ikasleen emaitza kaskarrez ohartarazi dute PISA txostenean. Mundu zabaleko datuekin osatzen den txosten horrek Hego Euskal Herriko ikasleen eboluzioa ere aztertzen du, eta agerian utzi du ikasleek behera egin dutela alor guztietan: zientzietan, matematikan eta irakurketan.
Adimen artifiziala: kezkak eta gogoetak
Adimen artifizialaren azken urteotako tsunamiak galdera eta kezka sakona eragin du gizartean. Unibertsitateko bi irakaslek gogoeta egin dute horren inguruan, BERRIAk antolatutako Ahomentan saileko mahai inguru honetan. Adimen artifizialaren aurrean, gizatasunaren alde egin dute.
Komunikazioaren mundura hurbiltzeko gida didaktiko bat
Hainbat ikastetxetan landu dute BERRIA Ikasgelako 'Komunikazioaren erronkak XXI. mendean' programa didaktikoa, eta pozik daude emaitzarekin. Hurrengo ikasturterako aurtengoaren prezio erdian eskuratu ahal izango da programaren edukia, BERRIAren eta Jaurlaritzaren arteko akordioari esker.
ERABILIENAK
Sator hizkuntza
Kirmen Uribe idazleak sator batekin alderatzen du euskara. 'New Yorkeko munduak' podcastean dio udara honetan euskara gutxi entzun duela: «'Sator hizkuntza' diot espainolaren eta frantsesaren azpian bizi den hizkuntza bat delako».
Nanopartikulak injektatuz, ehun neuronalean duten eragina monitorizatzea lortu dute
Tecnaliak Neumonas proiektua garatu du. Ikerketak bide berriak ireki ditu zenbait patologia tratatzeko, hala nola iktusak eta parkinsona. Patologiaren arabera, neuronek portaera desberdina dute.
«Adimen artifiziala geroz eta ahaltsuagoa da; harrituta gaude zer abiadura daraman ikusita»
Eneko Agirre Hitz ikerketa zentroko arduraduna da. Adimen artifizialaren teknologiaren garapena harrigarria dela uste du, eta kontrolerako agentzia independenteak sortzearen alde egin du.
«Pinguino papozuria da xelebreena; lau segundoan behin esnatzen da kumeak zaintzeko»
Irati Diez Virto zientzialaria animalien loa ikertzen aritu da. Maddi Astigarra Bergara ilustratzailearekin batera liburu bat argitaratu du: 'Nola egiten dute animaliek lo?'. Datu bitxiak bildu dituzte.
-thumb.jpg)
«Eskolan zenbat eta denbora gehiago eman pantailen aurrean, orduan eta emaitza kaskarragoak»
Telmo Lazkano Altxa Burua Elkarteko ordezkaria da. PISA txostenaren emaitza kaskarren atzean digitalizazioa dagoela dio: «Oinarrizko jakintzak ondo barneratu behar dira testuinguru digital batera jauzi egin aurretik».
INFOGRAFIAK
IKUSI GUZTIAK
36ko estatu kolpea: 25.000 euskal herritar hil ziren, gutxi gorabehera, gerran
90 urte bete dira uda honetan altxamendu frankistatik. Hiru urte iraun zuen gerrak, baina diktadura frankistak 36 urte iraun zuen. Francisco Francoren diktadurapean errepresioa itzela izan zen.
'Brexit'-aren inguruko erreferendumaren hamargarren urtemugan, ez dago ospatzeko ezer
Hamar urte bete dira Erresuma Batuak Europako Batasuna uztea erabaki zuenetik. 'Brexit'-ak kalte egin dio ekonomiari, eta herritarrek uste dute ideia txarra izan zela.
Pirinioetan 108 hartz daude, gutxienez; 3.200 lorratz baino gehiago aurkitu zituzten iaz
Hartza desagertzekotan egon da Pirinioetan, baina populazioak gora egin du azken urteotan, Esloveniatik ekarritako animaliei esker. 1996an askatu zituzten lehenengo biak, duela 30 urte.
BIDEOAK
IKUSI GUZTIAK
'Bertsolaritza: denboraren joanean irautea' dokumentala ondu du BERRIAk
'Bertsolaritzaren kontzeptualizazioa' da bost ataleko dokumentalaren lehen zatia. Hiru solaskide bildu dituzte atal horretan: Onintza Enbeita, Andoni Egaña eta Kepa Matxain. Bertsolaritzak iraganetik orainera egin duen bidea azaltzen saiatu dira bertan.
Hondarribiko alardean sartzen saiatu ziren lehen emakumeak omendu ditu Jaizkibelek
Aurten 30 urte bete dira 26 emakume soto batetik ezustean atera eta alardean parte hartzen saiatu zirenetik. Indarrez bota zituzten. Jaizkibel konpainiak omenaldia egin die.
Berria Ikasgelako sariak banatu dituzte, galdera, musika eta dantza artean
Azpeitiko Izarraizpe ikastola publikoko eta Urretxu-Zumarraga ikastolako ikasleek jaso dituzte sariak. La Basu abeslaria izan da ekitaldian, eta ikasleek elkarrizketa egin diote zuzenean.
